ပိုးသတ္ေဆးဥပေဒအရ လိုက္နာရမည့္အခ်က္မ်ား

ပိုးသတ္ေဆးဥပေဒအရ လိုက္နာရမည့္အခ်က္မ်ား

 

ပိုးသတ္ေဆးဥပေဒကို ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ ဥပေဒအမွတ္ ၁၄ ျဖင့္ ျပဌာန္းခဲ့ၿပီး အခန္း (၁၆) ခန္း ႏွင့္ ပုဒ္မ ၄၈ ခု ပါဝင္ပါသည္။

 

ပိုးသတ္ေဆးဥပေဒပုဒ္မ ၂ (က) တြင္

ပိုးဆိုသည္မွာ သီးႏွံ၊ ရိကၡာ၊ လူ၊ တိရစၧာန္ႏွင့္ အျခားပစၥည္းမ်ားကို ေႏွာင့္ယွက္ေသာ သို႔မဟုတ္ ဖ်က္ဆီးေသာ ပိုးေကာင္မ်ား၊ မႊားေကာင္မ်ားႏွင့္ အပင္ေရာဂါပိုးမ်ားကို ဆိုသည္။ ယင္းစကားရပ္တြင္ အပင္မ်ားကို ေႏွာင့္ယွက္ဖ်က္ဆီးေသာ ႂကြက္၊ ေပြး၊ ခ႐ု၊ ေပါင္းပင္ စသည္တို႔လည္းပါဝင္သည္။

 

ပိုးသတ္ေဆးဥပေဒပုဒ္မ ၂ (ခ) တြင္

ပိုးသတ္ေဆး ဆိုသည္မွာ ဖ်က္ပိုးကို အေဝးသို႔ေျပးေစရန္လည္းေကာင္း၊ ဖ်က္ဆီးရန္လည္းေကာင္း၊ ကာကြယ္ႏွိမ္ႏွင္းရန္လည္းေကာင္း သို႔မဟုတ္ ဖ်က္ပိုးႀကီးထြားမႈႏွင့္ အက်ိဳးတစ္စုံတစ္ရာအတြက္ အပင္ ႀကီးထြားမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္လည္းေကာင္း ရည္ရြယ္ထားေသာ ဓာတုပစၥည္း သို႔မဟုတ္ တစ္မ်ိဳးထက္ပိုေသာ ဓာတုပစၥည္းအေရာ သို႔မဟုတ္ အဏုဇီဝ ပစၥည္းအေရာကို ဆိုသည္။


ပိုးသတ္ေဆး ေဖာ္စပ္ေရာင္းခ်ခြင့္၊ ျပန္လည္ထုပ္ပိုးေရာင္းခ်ခြင့္ႏွင့္ပိုးသတ္မိႈင္းတိုက္ျခင္း လိုင္စင္ရရွိသူ၏ တာဝန္ႏွင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို ပိုးသတ္ေဆးဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၄ တြင္ ျပဌာန္းထားပါသည္။

၂၄။ ပိုးသတ္ေဆးေဖာ္စပ္ေရာင္းခ်ခြင့္ႏွင့္ ျပန္လည္ထုပ္ပိုးေရာင္းခ်ခြင့္လိုင္စင္ရရွိသူသည္-

(က) လိုင္စင္ပါသက္တမ္းႏွင့္အညီ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရွိသည္။

(ခ) ေပးေဆာင္ရန္ရွိေသာ လိုင္စင္ခႏွင့္ ဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္ခတို႔ကို ေပးေဆာင္ၿပီးျဖစ္ရမည္။

(ဂ) လိုင္စင္ေလၽွာက္ထားစဥ္က တင္ျပခဲ့သည့္ အဆိပ္ရွိပစၥည္း ပါဝင္မႈရာခိုင္ႏွုန္းအတိုင္း ျပည့္မီေအာင္ ေဖာ္စပ္ ရမည္။

(ဃ) ေဖာ္စပ္သည့္ ပိုးသတ္ေဆးအတြက္ သုံးစြဲရန္အညႊန္းစာတြင္ ပိုးသတ္ေဆးအမ်ိဳးအမည္၊ ကာကြယ္ႏွိမ္နင္း နိုင္ေသာပိုးမ်ား၊ အဆိပ္သင့္နိုင္မႈအဆင့္အတန္း၊ အသုံးျပဳရမည့္ေဆးႏွုန္းထားတို႔အျပင္ အဆိပ္သင့္နိုင္မႈ အႏၲရာယ္မွကင္းရွင္းရန္ နည္းလမ္းမ်ားကို ျမန္မာဘာသာျဖင့္ ေဖာ္ျပရမည္။

(င) ပိုးသတ္ေဆးထည့္သြင္းထားသည့္ဘူး၊ ပုလင္း သို႔မဟုတ္ အထုပ္မ်ားေပၚတြင္ လိုင္စင္ေလၽွာက္ထားစဥ္က တင္ျပခဲ့သည့္ ထုတ္လုပ္သည့္ရက္စြဲႏွင့္ သက္တမ္းကုန္ဆုံးသည့္ ရက္စြဲ၊ ကုန္အမွတ္တံဆိပ္ႏွင့္ အညႊန္းတံဆိပ္ကို ကပ္ထားရမည္။

(စ) လိုင္စင္တြင္ ေဖာ္ျပပါရွိေသာ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားကို လိုက္နာရမည္။

(ဆ) ဦးစီးဌာနက အခါအားေလ်ာ္စြာ ထုတ္ျပန္ေသာအမိန႔္၊ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားကို လိုက္နာရမည္။

(ဇ) ပိုးသတ္ေဆးေဖာ္စပ္ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်ခြင့္ လိုင္စင္ရရွိသူ၊ ျပန္လည္ထုတ္ပိုးေရာင္းခ်ခြင့္ လိုင္စင္ရရွိသူႏွင့္ ပိုးသတ္မိႈင္းတိုက္ျခင္းလိုင္စင္ရရွိသူတို႔သည္ လုပ္ငန္းေၾကာင့္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ၊ လူမႈပတ္ဝန္းက်င္ ဆိုင္ရာႏွင့္က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ထိခိုက္ေစနိုင္ျခင္း ရွိ မရွိ တို႔အား စစ္ေဆးျခင္း ခံယူရမည္။

(ဈ) လိုင္စင္သက္တမ္းကုန္ဆုံးၿပီးေနာက္ ဆက္လက္ လုပ္ကိုင္လိုလၽွင္ သက္တမ္းမကုန္ဆုံးမီ ရက္ေပါင္း ၃၀ ႀကိဳတင္၍ ဦးစီးဌာနသို႔ သက္တမ္းတိုးျမႇင့္ေပးရန္ ေလၽွာက္ထားရမည္။

 

ပိုးသတ္ေဆးလက္လီ လက္ကား ေရာင္းခ်ခြင့္လိုင္စင္ရရွိသူ၏ တာဝန္ႏွင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားကို ပိုးသတ္ေဆးဥပေဒပုဒ္မ ၂၅ တြင္ ျပဌာန္းထားပါသည္။

၂၅။ ပိုးသတ္ေဆးလက္လီ လက္ကားေရာင္းခ်ခြင့္ လိုင္စင္ရရွိသူသည္-

(က) လိုင္စင္ပါသက္တမ္းႏွင့္အညီ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ရွိသည္။

(ခ) သတ္မွတ္ေသာ လိုင္စင္ခကို ေပးေဆာင္ၿပီးျဖစ္ရမည္။

(ဂ) လိုင္စင္ကို ဆိုင္တြင္ ျမင္သာေအာင္ ခ်ိတ္ဆြဲထားရမည္။

(ဃ) ေရာင္းခ်သည့္ပိုးသတ္ေဆးမ်ား၏ အာနိသင္ေျပာင္းလဲေစရန္ အျခားအရာဝတၳဳပစၥည္း တစ္စုံတစ္ရာ ေရာေႏွာျခင္း၊ ျပဳျပင္ျခင္းႏွင့္ မမွန္မကန္ ေၾကာ္ျငာေရာင္းခ်ျခင္း မျပဳလုပ္ရ။

(င) လိုင္စင္တြင္ ေဖာ္ျပပါရွိေသာ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားကို တိက်စြာ လိုက္နာရမည္။

(စ) ဦးစီးမွူး သို႔မဟုတ္ စစ္ေဆးေရးမွူးက အခါအားေလ်ာ္စြာ စစ္ေဆးျခင္းကို ခံယူရမည္။

(ဆ) ၿမိဳ႕နယ္ဦးစီးမွူးက ေတာင္းခံလာပါက မိမိလက္ဝယ္ရွိ ပိုးသတ္ေဆး နမူနာမ်ားကို ေပးအပ္ရမည္။

(ဇ) ပိုးသတ္ေဆး ဝယ္ယူေရာင္းခ်သည့္ မွတ္တမ္းမ်ား ထားရွိရမည္။

(ဈ) လိုင္စင္သက္တမ္းကုန္ဆုံးပါက ဆက္လက္လုပ္ကိုင္လိုလၽွင္ သက္တမ္းမကုန္ဆုံးမီ ရက္ေပါင္း ၃၀ ႀကိဳတင္၍ သက္တမ္း တိုးျမႇင့္ေပးရန္ သက္ဆိုင္ရာ ခရိုင္ဦးစီးမွူးထံ ေလၽွာက္ထားရမည္။

 

ပိုးသတ္ေဆးသုံးစြဲသူလိုက္နာရမည့္ စည္းကမ္းမ်ားကို ပိုးသတ္ေဆးဥပေဒပုဒ္မ ၂၆ တြင္ ျပဌာန္းထားပါသည္။

၂၆။ ပိုးသတ္ေဆးသုံးစြဲသူသည္-

(က) ပိုးသတ္ေဆးအညႊန္းစာပါအတိုင္း လိုက္နာ သုံးစြဲရမည္။

(ခ) ဦးစီးဌာနက အခါအားေလ်ာ္စြာ ထုတ္ျပန္ေသာ ပိုးသတ္ေဆး အႏၲရာယ္ကင္းရွင္းစြာ ကိုင္တြယ္ျခင္း နည္းလမ္းမ်ားအတိုင္း လိုက္နာသုံးစြဲရမည္။

(ဂ) ပိုးသတ္ေဆးမ်ားကို အစားအေသာက္မ်ားႏွင့္ နီးကပ္စြာထားရွိျခင္း၊ ကေလးသူငယ္မ်ား အလြယ္တကူ လက္လွမ္းမီေသာ ေနရာတြင္ ထားရွိျခင္းမျပဳလုပ္ရ။

(ဃ) သုံးစြဲၿပီးေသာ ပိုးသတ္ေဆးဘူးအခြံႏွင့္ ထုပ္ပိုးပစၥည္းမ်ားကို ဦးစီးဌာန၏ ညႊန္ၾကားခ်က္ႏွင့္အညီ စြန႔္ပစ္ ဖ်က္ဆီးျခင္း နည္းလမ္းမ်ားအတိုင္း လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရမည္။

(င) စိုက္ခင္းမ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ ရိတ္သိမ္းၿပီးသီးႏွံမ်ားကို သိုေလွာင္ရာတြင္လည္းေကာင္း ပိုးသတ္ေဆး သုံးစြဲျခင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ဦးစီးဌာနက အခါအားေလ်ာ္စြာ ထုတ္ျပန္ေသာ ပညာေပးလမ္းညႊန္မႈမ်ားကို လိုက္နာရမည္။

 

စီမံခန္႔ခြဲေရးနည္းလမ္းအရ အေရးယူျခင္းကို ပိုးသတ္ေဆးဥပေဒပုဒ္မ ၂၇ ႏွင့္ ၂၈ တို႔တြင္ ျပဌာန္းထားပါသည္။

၂၇။ ညႊန္ၾကားေရးမွူးခ်ဳပ္သည္ ပုဒ္မ ၂၄ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ လိုင္စင္ပါ စည္းကမ္းခ်က္ တစ္ရပ္ရပ္ကို လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရန္ ပ်က္ကြက္ေသာ လိုင္စင္ရရွိသူအား ေအာက္ပါ စီမံခန႔္ခြဲေရးဆိုင္ရာ အမိန႔္တစ္ရပ္ရပ္ကိုျဖစ္ေစ၊ တစ္ရပ္ထက္ပို၍ျဖစ္ေစ ခ်မွတ္နိုင္သည္-

(က) လိုင္စင္ကို႐ုပ္သိမ္းျခင္း သို႔မဟုတ္ ကာလအကန႔္အသတ္ျဖင့္ ဆိုင္းငံ့ျခင္း၊

(ခ) ဒဏ္ေၾကးေငြေပးေဆာင္ေစ၍ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ျပဳျပင္ေစၿပီး ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ခြင့္ျပဳျခင္း၊

(ဂ) လိုင္စင္ရရွိသူ၏ လက္ဝယ္ရွိ ပိုးသတ္ေဆးလက္က်န္ကို သိမ္းယူျခင္း၊ ဖ်က္ဆီးျခင္း။

၂၈။ ခရိုင္ဦးစီးမွူးသည္ ပုဒ္မ ၂၅ ပါ လိုင္စင္ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ စည္းကမ္းခ်က္တစ္ရပ္ရပ္ကို လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရန္ ပ်က္ကြက္ေသာ လိုင္စင္ရရွိသူအား ေအာက္ပါစီမံခန႔္ခြဲေရးဆိုင္ရာ အမိန႔္တစ္ရပ္ရပ္ကို ျဖစ္ေစ၊ တစ္ရပ္ထက္ ပို၍ျဖစ္ေစ ခ်မွတ္နိုင္သည္-

(က) လိုင္စင္ကို႐ုပ္သိမ္းျခင္း သို႔မဟုတ္ ကာလအကန႔္အသတ္ျဖင့္ ဆိုင္းငံ့ျခင္း၊

(ခ) ဒဏ္ေၾကးေငြေပးေဆာင္ေစ၍ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ျပဳျပင္ေစၿပီး ဆက္လက္လုပ္ကိုင္ခြင့္ျပဳျခင္း၊

(ဂ) လိုင္စင္ရရွိသူ၏ လက္ဝယ္ရွိ ပိုးသတ္ေဆးလက္က်န္ကို သိမ္းယူျခင္း၊ ဖ်က္ဆီးျခင္း။

 

အယူခံျခင္းကို ပိုးသတ္ေဆးဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၉ ႏွင့္ ၃၀ တို႔တြင္ျပဌာန္းထားပါသည္။

၂၉။ ပုဒ္မ ၂၈ အရ ခရိုင္ဦးစီးမွူးက ခ်မွတ္သည့္အမိန႔္ သို႔မဟုတ္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို မေက်နပ္ပါက ယင္းအမိန႔္ သို႔မဟုတ္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်သည့္ေန႔မွ ရက္ေပါင္း ၃၀ အတြင္း ညႊန္ၾကားေရးမွူးခ်ဳပ္ထံ အယူခံဝင္နိုင္သည္။

၃၀။ (က) ပုဒ္မ ၂၇ အရလည္းေကာင္း၊ ပုဒ္မ ၂၉ အရလည္းေကာင္း ညႊန္ၾကားေရးမွူးခ်ဳပ္က ခ်မွတ္သည့္ အမိန႔္ သို႔မဟုတ္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို မေက်နပ္ပါက ယင္းအမိန႔္ သို႔မဟုတ္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္သည့္ေန႔မွ ရက္ေပါင္း ၃၀ အတြင္း ဝန္ႀကီးထံ အယူခံဝင္နိုင္သည္။

(ခ) ဝန္ႀကီး၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္သည္ အၿပီးအျပတ္ျဖစ္ေစရမည္။

 

တားျမစ္ခ်က္မ်ားကို ပိုးသတ္ေဆးဥပေဒပုဒ္မ ၃၁ မွ ၃၈ အထိျပဌာန္းထားပါသည္။

၃၁။ မည္သူမၽွ မွတ္ပုံတင္အဖြဲ႕၏ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ပိုးသတ္ေဆး သို႔မဟုတ္ အဆိပ္ရွိပစၥည္းကို ျပည္ပမွ တင္သြင္းျခင္း၊ ျပည္ပသို႔တင္ပို႔ျခင္း မျပဳလုပ္ရ။

၃၂။ မည္သူမၽွ လိုင္စင္မရွိဘဲ ျပည္ပမွတင္သြင္းလာေသာ အဆိပ္ရွိပစၥည္းကို ပိုးသတ္ေဆးအျဖစ္ ေဖာ္စပ္ေရာင္းခ် သည့္ လုပ္ငန္း၊ ျပည္ပမွ ျပည္တြင္းသို႔ တင္သြင္းလာေသာ ပိုးသတ္ေဆးကို ျပန္လည္ထုပ္ပိုးေရာင္းခ်သည့္ လုပ္ငန္း၊ ပိုးသတ္ေဆးကို လက္လီလက္ကား ေရာင္းခ်သည့္လုပ္ငန္းႏွင့္ ပိုးသတ္မိႈင္းတိုက္ျခင္း လုပ္ငန္းမ်ားကို မျပဳလုပ္ရ။

၃၃။ မည္သူမၽွ ပိုးသတ္ေဆးကိုျဖစ္ေစ၊ အဆိပ္ရွိပစၥည္းကိုျဖစ္ေစ ပိုးက်သည့္ အႏၲရာယ္ကာကြယ္ႏွိမ္နင္း သည့္ကိစၥမွအပ လူအမ်ားစားသုံးသည့္သီးႏွံ၊ အစားအစာ သို႔မဟုတ္ အေဖ်ာ္ယမကာ စသည္မ်ားတြင္ ထည့္သြင္း သုံးစြဲျခင္း၊ ပိုးသတ္ေဆး သို႔မဟုတ္ အဆိပ္ရွိပစၥည္းကို သုံးစြဲလ်က္ မည္သည့္သတၱဝါကိုမၽွ ဖမ္းယူျခင္း၊ သတ္ျဖတ္ျခင္း မျပဳလုပ္ရ။

၃၄။ မည္သူမၽွ အသက္ ၁၈ႏွစ္ ႏွင့္ ၁၈ ႏွစ္ေအာက္ ကေလး၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိန္းမ သို႔မဟုတ္ ကေလး နို႔တိုက္ေသာမိန္းမကို ပိုးသတ္ေဆးကိုင္တြယ္ရာတြင္လည္းေကာင္း၊ သုံးစြဲရာတြင္လည္းေကာင္း ေစခိုင္းျခင္း မျပဳလုပ္ရ။

၃၅။ ပိုးသတ္ေဆးသုံးစြဲသူ မည္သူမဆို ပုဒ္မ ၂၆ ပါ စည္းကမ္းခ်က္ တစ္ရပ္ရပ္ကို ေဖာက္ဖ်က္ျခင္းေၾကာင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ကိုျဖစ္ေစ၊ တစ္စုံတစ္ေယာက္ကိုျဖစ္ေစ ထိခိုက္နစ္နာျခင္း မရွိေစရ။

၃၆။ ပိုးသတ္ေဆးသုံးစြဲသူ မည္သူမဆို ပုဒ္မ ၂၆ ပါ စည္းကမ္းခ်က္တစ္ရပ္ရပ္ကို ေဖာက္ဖ်က္ျခင္းေၾကာင့္ တစ္စုံတစ္ေယာက္ေသာသူအား အသက္ဆုံးရွုံးမႈကို ျဖစ္ေပၚေစပါက ရာဇသတ္ႀကီးအရ ျပစ္ဒဏ္ထိုက္သင့္ေစရမည္။

၃၇။ မည္သူမၽွ သီးႏွံမ်ားကို သိုေလွာင္ရာတြင္ မွတ္ပုံတင္အဖြဲ႕က သတ္မွတ္ထားသည့္ ပိုးသတ္ေဆးအမ်ိဳးအစား ႏွင့္ သုံးစြဲနည္းမ်ားမွအပ အျခားပိုးသတ္ေဆးအမ်ိဳးအစားႏွင့္ သုံးစြဲနည္းမ်ားကို သုံးစြဲျခင္း မျပဳရ။

၃၈။ မည္သူမၽွ ပိုးသတ္ေဆးကို အစားအစာႏွင့္ အတူတြဲ၍ေရာင္းခ်ျခင္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ သယ္ေဆာင္ျခင္း ေသာ္လည္းေကာင္း မျပဳလုပ္ရ။

 

ျပစ္မႈႏွင့္ ျပစ္ဒဏ္မ်ားကို ပိုးသတ္ေဆးဥပေဒပုဒ္မ ၃၉ မွ ၄၂ အထိ ျပဌာန္းထားပါသည္။

၃၉။ မည္သူမဆို ပုဒ္မ ၂၅၊ ပုဒ္မခြဲ (ဃ)၊ပုဒ္မ ၃၁၊ ၃၂၊ ၃၃ ႏွင့္ ၃၄ ပါ ျပဌာန္းခ်က္တစ္ရပ္ရပ္ကို ေဖာက္ဖ်က္ က်ဴးလြန္ေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွားစီရင္ျခင္းခံရလၽွင္ ထိုသူကို ေထာင္ဒဏ္ငါးႏွစ္အထိျဖစ္ေစ၊ ေငြဒဏ္က်ပ္ တစ္ဆယ္သိန္း အထိျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လုံးျဖစ္ေစ က်ခံေစရမည္။ ထို႔ျပင္ ျပစ္မႈတြင္ အက်ဳံးဝင္သည့္ သက္ေသခံ ပစၥည္းမ်ားကိုလည္း သိမ္းယူျခင္းခံရမည္။

၄၀။ မည္သူမဆို ပုဒ္မ ၃၅ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ကို ေဖာက္ဖ်က္ က်ဴးလြန္ေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွားစီရင္ျခင္းခံရလၽွင္ ထိုသူကို ေျခာက္လအထိ ေထာင္ဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ ေငြဒဏ္က်ပ္ သုံးသိန္းအထိျဖစ္ေစ က်ခံေစရမည္။

၄၁။ မည္သူမဆို ပုဒ္မ ၃၆ သို႔မဟုတ္ ပုဒ္မ ၃၇ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္တစ္ရပ္ရပ္ကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွားစီရင္ျခင္းခံရလၽွင္ ထိုသူကို ေထာင္ဒဏ္တစ္ႏွစ္အထိျဖစ္ေစ၊ ေငြဒဏ္က်ပ္ တစ္ဆယ္သိန္းအထိ ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လုံးျဖစ္ေစ က်ခံေစရမည္။ ထို႔ျပင္ ျပစ္မႈတြင္ အက်ဳံးဝင္သည့္ သက္ေသခံပစၥည္းမ်ားကိုလည္း သိမ္းယူျခင္းခံရမည္။

၄၂။ သက္ဆိုင္ရာ တရား႐ုံးသည္ သိမ္းယူထားေသာ သက္ေသခံပစၥည္းမ်ားကို စီမံခန္႔ခြဲရန္ ညႊန္ၾကားေရးမွူးခ်ဳပ္ထံ လႊဲေျပာင္းေပးအပ္ရမည္။

စာသုံးသူမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ား

စာသုံးသူမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ား

 

စားသုံးသူအကာအကြယ္ေပးေရးဥပေဒကို ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ ဥပေဒအမွတ္ ၁၀ ျဖင့္ ျပဌာန္းခဲ့ပါသည္။

စားသုံးသူအကာအကြယ္ေပးေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၂ (က) တြင္

စားသုံးသူဆိုသည္မွာ ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈကို ကုန္သြယ္ေရာင္းဝယ္မႈ အတြက္ မဟုတ္ဘဲစားေသာက္ျခင္း သို႔မဟုတ္ သုံးစြဲျခင္းျပဳသူကို ဆိုသည္။

စားသုံးသူအကာအကြယ္ေပးေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၂ (ခ) တြင္

စားသုံးသူအကာအကြယ္ေပးေရး ဆိုသည္မွာ ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈ ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ စားသုံးသူအား ဥပေဒဆိုင္ရာအကာအကြယ္ေပးေရး၊ က်န္းမာေရးႏွင့္ ေဘးဥပဒ္အႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းေရး ဆိုင္ရာ အာမခံခ်က္ေပးေရးကို ဆိုသည္။

 

စားသုံးသူ၏ အခြင့္အေရးႏွင့္တာဝန္မ်ား

စားသုံးသူအကာအကြယ္ေပးေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၆ တြင္

၆။ (က) စားသုံးသူ၏အခြင့္အေရးမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္-

(၁) ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈကို ေဘးဥပဒ္အႏၲရာယ္ကင္းရွင္းစြာ အသုံးျပဳနိုင္ျခင္း၊

(၂) ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈကို ေရြးခ်ယ္နိုင္ျခင္းႏွင့္ ဝန္ခံကတိျပဳထားေသာတန္ဖိုး၊ စည္းကမ္း ခ်က္မ်ား၊ အာမခံမႈတို႔ႏွင့္အညီ ရယူခြင့္ရွိျခင္း၊

(၃) ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈ၏ အေျခအေန၊ အာမခံခ်က္တို႔ႏွင့္စပ္လ်ဥ္းသည့္ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားကို ျပည့္စုံမွန္ကန္စြာရယူခြင့္ရွိျခင္း၊

(၄) စားသုံးသူအသုံးျပဳေသာကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈႏွင့္စပ္လ်ဥ္းသည့္ အျငင္းပြားမႈအေပၚ ၾကားနာေျဖရွင္းေပးရန္ အေရးဆိုတိုင္တန္းနိုင္ျခင္း၊ စားသုံးသူအကာအကြယ္ေပးမႈမ်ားရရွိနိုင္ျခင္းႏွင့္ မွန္ကန္ေသာေျဖရွင္းမႈ ရရွိနိုင္ျခင္း၊

(၅) ခြဲျခားဆက္ဆံမႈမရွိသည့္ မၽွတေသာဆက္ဆံမႈႏွင့္ ဝန္ေဆာင္မႈရရွိျခင္း။

(ခ) စားသုံးသူ၏တာဝန္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္-

(၁) ေဘးဥပဒ္အႏၲရာယ္ကင္းရွင္းေစရန္ ရည္ရြယ္ေဖာ္ျပထားေသာ ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈ ဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ားကို လိုက္နာေဆာင္ရြက္ျခင္း၊

(၂) စားသုံးသူအျငင္းပြားမႈမ်ားတြင္ သင့္ေလ်ာ္စြာေျဖရွင္းေပးသည့္ စားသုံးသူအျငင္းပြားမႈေျဖရွင္းေရး အဖြဲ႕၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို လိုက္နာျခင္း၊

(၃) စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအေပၚ ထိခိုက္နစ္နာေစရန္ ရည္ရြယ္၍ မဟုတ္မမွန္စြပ္စြဲေျပာဆိုမႈ ျပဳလုပ္ျခင္းတို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း၊

(၄) စားသုံးသူအျငင္းပြားမႈကို သက္ဆိုင္ရာမွေျဖရွင္းေနစဥ္ လူထုဆက္သြယ္ေရးနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ျဖစ္ေစ၊ အျခားနည္းလမ္းျဖင့္ျဖစ္ေစ သက္ဆိုင္ရာစီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္အေပၚ ထိခိုက္နစ္နာေစရန္ ေျပာဆိုျခင္း၊ ေရးသားျခင္းႏွင့္ ျပဳမူျခင္းတို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း။

 

စားသုံးသူအကာအကြယ္ေပးေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၇ တြင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္၏ အခြင့္အေရးႏွင့္တာဝန္မ်ား ကိုျပဌာန္းထားပါသည္။

၇။ (က) စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္၏အခြင့္အေရးမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္-

(၁) ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈ အေရာင္းအဝယ္ျပဳလုပ္ရာတြင္ သေဘာတူညီခ်က္မ်ား၊ တန္ဖိုး မ်ားႏွင့္အညီ ေငြေပးေခ်မႈ လက္ခံရယူျခင္း၊

(၂) စားသုံးသူအျငင္းပြားမႈတြင္ ဥပေဒအရ ကာကြယ္ခုခံေခ်ပခြင့္ရရွိျခင္း၊

(၃) စားသုံးသူ၏ ဆုံးရွုံးနစ္နာမႈသည္ မိမိ၏ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈေၾကာင့္ မဟုတ္ပါက နာမည္ေကာင္းျပန္လည္ရရွိေရး ေဆာင္ရြက္နိုင္ျခင္း၊

(၄) စားသုံးသူ၏ ဆုံးရွုံးနစ္နာမႈသည္ ၎ဝယ္ယူေသာကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈေၾကာင့္ မဟုတ္ေၾကာင္း ဥပေဒႏွင့္အညီ သက္ေသျပနိုင္ပါက နာမည္ေကာင္းကို ျပန္လည္ရရွိနိုင္ျခင္း။

(ခ) စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္၏တာဝန္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္-

(၁) စီးပြားေရးလုပ္ငန္းကို စီးပြားေရးက်င့္ဝတ္စည္းကမ္းႏွင့္အညီ လုပ္ကိုင္ျခင္း၊

(၂) ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈအေပၚ ရွင္းလင္းမွန္ကန္ေသာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား ေပးျခင္း၊

(၃) စားသုံးသူမ်ားကို ခြဲျခားမႈမရွိဘဲ ေျဖာင့္မတ္မွန္ကန္စြာဆက္ဆံျခင္း၊

(၄) ေရာင္းဝယ္ေသာ သို႔မဟုတ္ ထုတ္လုပ္ေသာ ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈကို သတ္မွတ္ထား ေသာ စံခ်ိန္စံညႊန္း၊ အရည္အေသြးမ်ားအေပၚ အေျခခံ၍ အာမခံခ်က္ေပးျခင္း၊

(၅) အရည္အေသြးစမ္းသပ္ရန္ လိုအပ္ေသာ ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈကို ဝယ္ယူျခင္း မျပဳမီ စားသုံးသူမ်ားအား စမ္းသပ္နိုင္သည့္ အခြင့္အေရးေပးျခင္း၊

(၆) အာမခံေပးထားသည့္ကာလအတြင္း ကုန္စည္ကို စားသုံးျခင္း သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈကို သုံးစြဲျခင္း တို႔ေၾကာင့္ ပ်က္စီးဆုံးရွုံးမႈမ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ အာမခံခ်က္ေပးအပ္ထားသည့္အတိုင္း တာဝန္ယူေဆာင္ ရြက္ေပးျခင္း၊

(၇) စားသုံးသူက လက္ခံရရွိထားေသာ သို႔မဟုတ္ အသုံးျပဳထားေသာကုန္စည္သည္ သေဘာတူညီခ်က္

ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈမရွိပါက သေဘာတူညီထားသည့္ စည္းကမ္းအတိုင္း တာဝန္ယူေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း၊

(၈) ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းလုပ္ေဆာင္ရာတြင္ သေဘာတူညီထားေသာ သေဘာတူညီခ်က္ သို႔မဟုတ္ စာခ်ဳပ္ပါ ဝန္ခံကတိအတိုင္း တိက်စြာလိုက္နာေဆာင္ရြက္ျခင္း၊

(၉) စားသုံးသူအျငင္းပြားမႈကို သက္ဆိုင္ရာမွ ေျဖရွင္းေနစဥ္ လူထုဆက္သြယ္ေရးနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ ျဖစ္ေစ၊ အျခားနည္းလမ္းျဖင့္ျဖစ္ေစ သက္ဆိုင္ရာစားသုံးသူအေပၚ ထိခိုက္နစ္နာေစရန္ ေျပာဆိုျခင္း၊ ေရးသားျခင္း ႏွင့္ ျပဳမူျခင္းတို႔ကို ေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း။

 

စားသုံးသူအကာအကြယ္ေပးေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၈ မွ ၁၅ အထိ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္အတြက္ တားျမစ္ခ်က္မ်ားကို ျပဌာန္းထားပါသည္။

၈။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္သည္ ေအာက္ပါတို႔ကို ထုတ္လုပ္ျခင္း၊ ကုန္သြယ္ျခင္း၊ ေဆာင္ရြက္ျခင္းမျပဳရ-

(က) သက္ဆိုင္ရာကုန္စည္၏ သတင္းအခ်က္အလက္ သို႔မဟုတ္ တံဆိပ္အမွတ္အသားေပၚတြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ အေျခအေန၊ အာမခံခ်က္၊ ထူးျခားခ်က္၊ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ၊ အသားတင္အေလး ခ်ိန္၊ အသားတင္ထုထည္၊ စုစုေပါင္းပမာဏ၊ အရည္အေသြး၊ အဆင့္အတန္း၊ ဖြဲ႕စည္းပုံ၊ ျပဳလုပ္ပုံနည္းလမ္း၊ ပုံစံတို႔ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈမရွိေသာကုန္စည္၊

(ခ) တံဆိပ္အမွတ္အသားပါအခ်က္အလက္ သို႔မဟုတ္ ေၾကာ္ျငာႏွင့္ အေရာင္းျမႇင့္တင္ေရးတို႔တြင္ ပါဝင္ေသာ ေဖာ္ျပခ်က္တို႔ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈမရွိေသာကုန္စည္၊

(ဂ) အမည္၊ အရြယ္အစား၊ အသားတင္အေလးခ်ိန္၊ ထုထည္၊ ဖြဲ႕စည္းပုံ၊ ညႊန္ၾကားခ်က္၊ ထုတ္လုပ္သည့္ရက္စြဲႏွင့္ ထုတ္လုပ္သည့္အမွတ္စဥ္၊ ေနာက္ဆုံးသုံးစြဲရမည့္ ရက္စြဲ၊ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး၊ ဓာတ္မတည့္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပခ်က္၊ ထုတ္လုပ္သည့္ ကုမၸဏီအမည္ႏွင့္လိပ္စာ၊ ေရာင္းခ်ျဖန္႔ျဖဴးသူအမည္၊ အမွတ္တံဆိပ္၊ သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ ႀကိဳတင္သတိေပးခ်က္တို႔ မပါရွိေသာကုန္စည္၊

(ဃ) သုံးစြဲပုံႏွင့္ပတ္သက္ေသာ သတင္း၊ အခ်က္အလက္ သို႔မဟုတ္ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားကို ဗဟိုေကာ္မတီက သတ္မွတ္ထားေသာေန႔ရက္မွစ၍ ျမန္မာဘာသာျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ျမန္မာႏွင့္အျခားဘာသာ တြဲလ်က္ျဖစ္ေစ ေဖာ္ျပထားျခင္းမရွိေသာကုန္စည္၊

(င) မူလထြက္ရွိသည့္ေနရာ သို႔မဟုတ္ ထုတ္လုပ္သည့္ေနရာႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ မမွန္မကန္ေဖာ္ျပထားသည့္ ကုန္စည္၊

(စ)ျပည္တြင္းျပည္ပအသိအမွတ္ျပဳဌာန သို႔မဟုတ္ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုခု၏ ေထာက္ခံခ်က္အရျဖစ္ေစ၊ သတ္မွတ္ထားေသာ စံသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားအရျဖစ္ေစ ကိုက္ညီမႈမရွိေသာကုန္စည္၊

(ဆ) သက္ဆိုင္ရာအဖြဲ႕အစည္းက သိပၸံနည္းက်သုေတသနျပဳေဆာင္ရြက္ခ်က္၊ ေတြ႕ရွိခ်က္အေထာက္အ ထားမ်ား မရွိဘဲ က်န္းမာေရးႏွင့္ အာဟာရဆိုင္ရာအာမခံခ်က္မ်ား ေဖာ္ျပထားသည့္ ကုန္စည္၊

(ဇ) သတ္မွတ္ထားေသာ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီမႈမရွိေသာကုန္စည္၊

(စ်) သက္ဆိုင္ရာဝန္ေဆာင္မႈႏွင့္စပ္လ်ဥ္းသည့္ သတင္းအခ်က္အလက္တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာအေၿခ အေန၊ အာမခံခ်က္၊ ထူးျခားခ်က္၊ ကာလသတ္မွတ္ခ်က္၊ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈတို႔ႏွင့္ကိုက္ညီမႈမရွိေသာ ဝန္ေဆာင္မႈ၊

(ည) ေၾကာ္ျငာႏွင့္ အေရာင္းျမႇင့္တင္ေရးတို႔တြင္ ပါဝင္ေသာ ေဖာ္ျပခ်က္တို႔ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈမရွိေသာဝန္ ေဆာင္မႈ။

၉။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္သည္ ေအာက္ပါအေျခအေနမ်ားတြင္ ဝယ္ယူသူ သို႔မဟုတ္ အသုံးျပဳသူအား ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ေစရန္ ရည္ရြယ္၍ ေရာင္းခ်ရန္ ကမ္းလွမ္းျခင္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ အေရာင္း ျမႇင့္တင္ျခင္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေၾကာ္ျငာျခင္းေသာ္လည္းေကာင္းမျပဳလုပ္ရ-

(က) ထုတ္ေဖာ္ညႊန္းဆိုထားေသာ အရည္အေသြးစံခ်ိန္စံညႊန္း၊ ပုံစံ သို႔မဟုတ္ နည္းလမ္း၊ ထူးျခား ေသာလကၡဏာ၊ အသုံးျပဳမႈတို႔ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈမရွိသည့္ ေစ်းႏွုန္းေလၽွာ့ေပးထားေသာကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ အထူးေစ်းႏွုန္းသတ္မွတ္ထားေသာကုန္စည္ျဖစ္ျခင္း၊

(ခ) သစ္လြင္ေကာင္းမြန္ေသာ အေျခအေနတြင္မရွိေသာ ကုန္စည္ျဖစ္ျခင္း၊

(ဂ)  အျခားကုမၸဏီတစ္ခုခု၏ ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈကို ခိုင္မာေသာေထာက္ပံ့မႈႏွင့္ အာမခံမႈ ျပဳျခင္း၊

(ဃ) အသုံးမျပဳနိုင္ေသာ သို႔မဟုတ္ မရရွိနိုင္ေသာကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈျဖစ္ျခင္း၊

(င) အျပစ္အနာအဆာ၊ ခၽြတ္ယြင္းခ်က္မ်ားကို ဖုံးကြယ္ထားသည့္ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈ ျဖစ္ျခင္း၊

(စ) အျခားေသာကုန္စည္ သို႔မဟုတ္  ဝန္ေဆာင္မႈကို တိုက္ရိုက္ သို႔မဟုတ္ သြယ္ဝိုက္၍ ခ်ိဳးႏွိမ္ ေဖာ္ၿပ ျခင္း၊

(ဆ) သတင္းအခ်က္အလက္အျပည့္အစုံ ခိုင္မာမႈမရွိေသာ ခ်ဲ႕ကားေဖာ္ျပမႈမ်ားကို အသုံးျပဳျခင္း၊

(ဇ) မေသခ်ာမေရရာေသာ ကတိကဝတ္ျပဳမႈမ်ားျဖင့္ ကမ္းလွမ္း၍ ေရာင္းခ်ေသာ သို႔မဟုတ္ ေပးအပ္ ေသာကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈျဖစ္ျခင္း။

၁၀။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္သည္ ေရာင္းဝယ္မႈျပဳလုပ္ရာတြင္ စားသုံးသူအား ေအာက္ပါအေျခအေနတစ္ ခုခုျဖင့္ လိမ္လည္လွည့္ျဖားမႈမျပဳရ-

(က) ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈသည္ သတ္မွတ္စံခ်ိန္စံညႊန္း၊ အရည္အေသြးတို႔ႏွင့္ ကိုက္ညီ သည္ဟု မမွန္မကန္ေဖာ္ျပျခင္း၊

(ခ) ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈ၏ ခၽြတ္ယြင္းခ်က္ကို ဖုံးကြယ္ေဖာ္ျပျခင္း၊

(ဂ) ကမ္းလွမ္းထားေသာ ကုန္စည္မဟုတ္ဘဲ အျခားကုန္စည္ကို အစားထိုးေရာင္းခ်ျခင္း၊

(ဃ) ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈအား အေရာင္းျမႇင့္တင္ေရာင္းခ်ျခင္းမျပဳလုပ္မီ ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈ၏ေစ်းႏွုန္းမ်ားကို တိုးျမႇင့္ျခင္း၊

(င) ေနာက္ဆုံးသုံးစြဲရမည့္ရက္စြဲ ေက်ာ္လြန္ေနေသာ ကုန္စည္ကို ျပဳျပင္မြမ္းမံ၍ ေရာင္းခ်ျခင္း၊ ေရာေႏွာ ေရာင္းခ်ျခင္း၊

(စ) အမ်ိဳးအစားတူ အရည္အေသြးနိမ့္ကုန္စည္ကို ေရာေႏွာေရာင္းခ်ျခင္းႏွင့္ အမ်ိဳးအစားမတူ စားသုံး ရန္ မသင့္ေသာကုန္စည္ကို ေရာေႏွာ ေရာင္းခ်ျခင္း။

၁၁။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္သည္ မူလက ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈကို သတ္မွတ္ထားေသာကာလ အတြင္း ေရာင္းခ်ရန္ သို႔မဟုတ္ ကမ္းလွမ္းထားေသာ၊ အေရာင္းျမႇင့္တင္ထားေသာ၊ ေၾကညာထားေသာ ပမာဏ၊ အေရအတြက္အတိုင္း ေရာင္းခ်ရန္ အစီအစဥ္မရွိဘဲ ယင္းတို႔ကို အခ်ိန္ကာလတစ္ခုအတြင္း အထူးေစ်းႏွုန္းျဖင့္ ေရာင္းခ်ရန္ ကမ္းလွမ္းျခင္း၊ အေရာင္းျမႇင့္တင္ျခင္း ႏွင့္ ေၾကညာျခင္းတို႔ မျပဳရ။

၁၂။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္သည္ အျခားကုန္စည္ကို ဆုေၾကးအေနျဖင့္ေပးရန္ သို႔မဟုတ္ အခမဲ့ဝန္ ေဆာင္မႈေပးရန္ ကတိျပဳထားေသာ္လည္း အမွန္တကယ္ေပးအပ္နိုင္ျခင္းမရွိပါက ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈကို ေရာင္းခ်ရန္ ကမ္းလွမ္းျခင္း၊ အေရာင္းျမႇင့္တင္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ေၾကညာျခင္း မျပဳရ။

၁၃။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္သည္ စားသုံးသူ၏ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာကိုျဖစ္ေစ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာကိုျဖစ္ေစ အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေစမည့္ နည္းလမ္းတစ္ခုခုျဖင့္ ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈအား ေရာင္းခ်ရန္ကမ္းလွမ္းျခင္း သို႔မဟုတ္ ေၾကညာျခင္း မျပဳရ။

၁၄။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္သည္  ေအာက္ပါေၾကာ္ျငာအမ်ိဳးအစားမ်ားကို ေၾကျငာျခင္းမျပဳလုပ္ရ-

(က) ကုန္စည္၏ အရည္အေသြး၊ အေရအတြက္၊ ကုန္စည္တြင္ ပါဝင္ေသာပစၥည္းမ်ား၊ ကုန္စည္အား အသုံးျပဳပုံ၊ ကုန္စည္၏ေစ်းႏွုန္း၊ ဝန္ေဆာင္မႈႏွုန္းထားႏွင့္ ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈကို ေပးအပ္ နိုင္သည့္အခ်ိန္တို႔ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ စားသုံးသူမ်ားအား လိမ္လည္ထားေသာေၾကာ္ ျငာမ်ား၊

(ခ) ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈ၏ အာမခံေပးထားမႈအေပၚ လိမ္လည္ထားေသာေၾကာ္ျငာမ်ား၊

(ဂ) ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ မဟုတ္မမွန္ေသာသတင္းအခ်က္အလက္မ်ားပါဝင္ သည့္ ေၾကာ္ျငာမ်ား၊

(ဃ) ကုန္စည္ သို႔မဟုတ္ ဝန္ေဆာင္မႈကို အသုံးျပဳျခင္းျဖင့္ အႏၲရာယ္ရွိမႈအား အသိေပးျခင္းမရွိေသာ ေၾကာ္ျငာမ်ား၊

(င) သက္ဆိုင္သူ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္မရရွိဘဲ တစ္စုံတစ္ဦး သို႔မဟုတ္ အျဖစ္အပ်က္တစ္ခုအေပၚ အသုံးျပဳ ထားေသာ ေၾကာ္ျငာမ်ား၊

(စ) ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္မ်ား၊ လူမႈက်င့္ဝတ္မ်ားကို ေဖာက္ဖ်က္သည့္ ေၾကာ္ျငာမ်ား။

၁၅။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ သို႔မဟုတ္ ေၾကာ္ျငာလုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္သူတို႔သည္ မိမိတို႔ေၾကာ္ျငာ၏ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို တာဝန္ယူရမည္။

 

စားသုံးသူအကာအကြယ္ေပးေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၂၃ ႏွင့္ ၂၄ တို႔တြင္ ျပစ္မႈႏွင့္ျပစ္ဒဏ္မ်ားကို ျပဌာန္းထားပါသည္။

၂၃။ မည္သည့္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မဆို ပုဒ္မ ၉၊ ပုဒ္မ ၁၀၊ ပုဒ္မ ၁၁၊ ပုဒ္မ ၁၂၊ ပုဒ္မ ၁၃ သို႔မဟုတ္ ပုဒ္မ ၁၄ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္တစ္ရပ္ရပ္ကို ေဖာက္ဖ်က္က်ဴးလြန္ေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွားစီရင္ျခင္းခံရလၽွင္ သုံးႏွစ္ထက္မပိုေသာ ေထာင္ဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ က်ပ္သိန္းငါးဆယ္ထက္မပိုေသာ ေငြဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္ လုံးျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ျခင္းခံရမည္။

၂၄။ ပုဒ္မ ၂၃ အရ ျပစ္ဒဏ္က်ခံေစရကာမူ စားသုံးသူသည္ မိမိ၏နစ္နာမႈအတြက္ တရားမေၾကာင္း အရလည္း တရားစြဲဆိုနိုင္သည္။

 

စားသုံးသူအကာအကြယ္ေပးေရးကိစၥရပ္မ်ားတြင္ ပိုမိုထိေရာက္စြာ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္အတြက္  စီးပြားေရးႏွင့္ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္ႀကီးဌာနက စားသုံးသူကာကြယ္ေပးေရးဥပေဒကို အသစ္ျပန္လည္ေရးဆြဲခဲ့ၿပီး စားသုံးသူကာကြယ္ေပးေရးဥပေဒမူၾကမ္းကို ၂၀၁၇၊ ေအာက္တိုဘာလ ၂၇ ရက္ေန႔ထုတ္ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာႏွင့္ ေၾကးမုံ သတင္းစာတို႔တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ပါသည္။  မၾကာမီတြင္ စားသုံးသူကာကြယ္ေပးေရးဥပေဒ အသစ္ ထြက္ေပၚလာမည္ျဖစ္ပါသည္။

လယ္ယာေျမ လုပ္ပိုင္ခြင့္

လယ္ယာေျမ လုပ္ပိုင္ခြင့္

လယ္ယာေျမ ဥပေဒကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ဥပေဒအမွတ္ ၁၁ ျဖင့္ ျပဌာန္းခဲ့ပါသည္။
၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၃၁ ရက္ (၁၃၇၄ ခုႏွစ္၊ ဝါေခါင္လဆန္း၁၄ ရက္) တြင္ လယ္ယာေျမဥပေဒ ပုဒ္မ ၂ အရ စတင္အာဏာတည္သည္ဟု သတ္မွတ္လိုက္ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ပါသည္။

လယ္ယာေျမ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၃ (က) တြင္
လယ္ယာေျမ ဆိုသည္မွာ လယ္ေျမ၊ ယာေျမ၊ ကိုင္းကၽြန္းေျမ၊ ေတာင္ယာေျမ၊ ႏွစ္ရွည္ပင္စိုက္ပ်ိဳးေသာေျမ၊ ဓနိေျမ၊ ဥယ်ာဥ္ေျမဟုေသာ္လည္းေကာင္း၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ ပန္းမန္စိုက္ပ်ိဳးသည့္ၿခံေျမဟုေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေျမႏုကၽြန္းေျမဟုေသာ္လည္းေကာင္း သတ္မွတ္သည့္ေျမမ်ားကို ဆိုသည္။ ယင္းစကားရပ္တြင္ ၿမိဳ႕နယ္နိမိတ္၊ ေက်းရြာနယ္နိမိတ္အတြင္းရွိ လူေနအိမ္ရာမ်ား၊ ဘာသာေရးအေဆာက္အအုံႏွင့္ ပရဝဏ္မ်ား၊ အမ်ားပိုင္ဆိုင္၍ စိုက္ပ်ိဳးေရးအတြက္ အသုံးမျပဳေသာ ေျမမ်ားမပါဝင္ ဟုျပဌာန္းထားပါသည္။

လယ္ယာေျမ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၃ (ခ) တြင္
လယ္ေျမဆိုသည္မွာ သဘာဝအရေသာ္လည္းေကာင္း၊ လူတို႔ဖန္တီးေသာ နည္းလမ္းအရ ေသာ္လည္းေကာင္း စိုက္ပ်ိဳးေရးရယူၿပီး ေရထိန္းသိမ္းနိုင္ေစရန္ ေဆာင္ရြက္ထားသည့္ စပါးသီးႏွံ အဓိက စိုက္ပ်ိဳးေသာ ေျမကိုဆိုသည္။
လယ္ယာေျမဥပေဒ ပုဒ္မ ၃ (ဂ) တြင္
ေျမႏုကၽြန္းေျမဆိုသည္မွာ ေရေအာက္သို႔နစ္ျမဳပ္ခဲ့ၿပီး ႏွစ္စဥ္ေရေၾကာင္းအေနအထားအရ ေျမသားႏွင့္ပုံသဏၭာန္ ေျပာင္းလဲသည့္ ခိုင္ျမဲမႈမရွိေသာ ေျမကိုဆိုသည္ ဟုျပဌာန္းထားပါသည္။

၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ လယ္ယာေျမ ဥပေဒအာဏာတည္ၿပီးေနာက္ လယ္ယာေျမကို လက္ဝယ္ထားရွိ စိုက္ပ်ိဳးလုပ္ကိုင္အသုံးခ် ခြင့္ရလိုသူသည္ လယ္ယာေျမဥပေဒအရထုတ္ျပန္သည့္ နည္းဥပေဒ၊ စည္းမ်ဥ္း၊ စည္းကမ္းမ်ားႏွင့္အညီ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ ေလၽွာက္ထားရမည္ျဖစ္ပါသည္။ လယ္ယာေျမနည္းဥပေဒ ၃ အရ

ေအာက္ပါအခ်က္တစ္ရပ္ရပ္တြင္အက်ံဴးဝင္သည့္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္ၿပီးေသာ ႏိုင္ငံသားသည္ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ရရွိရန္ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ ေလွ်ာက္လႊာ (ပံုစံ-၁) ကို သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စုအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး႐ံုးတြင္ အခမဲ့ရယူ၍ ျပည့္စံုစြာျဖည့္စြက္ၿပီး ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စု လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈ အဖြဲ႕မွတစ္ဆင့္ ၿမိဳ႕နယ္ဦးစီးဌာန႐ံုးသို႔ ေလွ်ာက္ထား ရမည္-
(က) လယ္ယာေျမကိုလက္ရွိအသံုးျပဳခြင့္ရရွိထားေသာ ေတာင္သူလယ္သမား အိမ္ေထာင္သားစု သို႔မဟုတ္ အိမ္ေထာင္သားစုဝင္ျဖစ္ျခင္း၊
(ခ) လယ္ယာေျမကိုလက္ရွိအသံုးျပဳခြင့္ရရွိထားေသာ အိမ္ေထာင္သားစုအႀကီးအကဲ သို႔မဟုတ္ အိမ္ေထာင္သားစုတြင္ ပါဝင္သူတစ္ဦး သို႔မဟုတ္အုပ္ထိန္းသူျဖစ္ျခင္း၊
(ဂ) တစ္လံုးတစ္စည္းတည္းျဖစ္၍ ပစၥည္းမခြဲေဝရေသးေသာ ေတာင္သူလယ္သမား အိမ္ေထာင္ မိသားစုတြင္ပါဝင္သူတစ္ဦးဦး၏ အမည္ျဖင့္ထားရွိေသာ လယ္ယာေျမအားလံုးကို ထိုအိမ္ေထာင္သားစုတြင္ ပါဝင္သူအားလံုးက ပူးတြဲလက္ရွိ အသံုးျပဳခြင့္ရရွိထားပါက ယင္းအက်ိဳးတူခံစားခြင့္ရွိေသာ ေတာင္သူလယ္သမား အိမ္ေထာင္သားစုျဖစ္ျခင္း၊
(ဃ) လယ္ယာေျမဥပေဒ အာဏာမတည္မီလယ္ယာေျမ ႏွင့္သက္ဆိုင္ေသာ တည္ဆဲဥပေဒႏွင့္အညီ တရားဝင္လက္ရွိ လက္ငုတ္လုပ္ကိုင္ေနသူျဖစ္ျခင္း၊
(င) လယ္ယာေျမဥပေဒ ျပ႒ာန္းၿပီးေနာက္ယင္းဥပေဒႏွင့္အညီျဖစ္ေစ၊ ယင္းဥပေဒအရျပဳသည့္ နည္းဥပေဒမ်ားႏွင့္အညီျဖစ္ေစ တရားဝင္အက်ိဳးခံစားခြင့္ရွိသူျဖစ္ျခင္း၊
(စ) ေလွ်ာက္ထားသည့္လယ္ယာေျမတြင္ အမွန္တကယ္လုပ္ကိုင္ေနသူျဖစ္ေၾကာင္း ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးႏွင့္ လယ္နီးခ်င္းသက္ေသႏွစ္ဦးတို႔က ေထာက္ခံသူျဖစ္ျခင္း၊
(ဆ) ဦးစီးဌာန၏မွတ္တမ္းမ်ားအရ လယ္ယာေျမကိုအသံုးျပဳခြင့္ရရွိထားသူျဖစ္ေၾကာင္းအတည္ျပဳ ခံရသူျဖစ္ျခင္း၊
(ဇ) လယ္ယာေျမကိုအသံုးျပဳခြင့္ရရွိႏိုင္ရန္ အေထာက္အထား တင္ျပႏိုင္သူျဖစ္ျခင္း၊

လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ယင္းဥပေဒပုဒ္မ ၃ (ဃ) တြင္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုထားရာ၌ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ဆိုသည္မွာ နိုင္ငံေတာ္သည္ ေျမယာအားလုံး၏ ပင္ရင္းပိုင္ရွင္ျဖစ္၍ လယ္ယာေျမကို စိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္မႈ တိုးတက္ျမင့္မားလာေစရန္အလို႔ငွာ ဤဥပေဒ၊ ဤဥပေဒအရထုတ္ျပန္သည့္ နည္းဥပေဒ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားႏွင့္အညီ လက္ဝယ္ထားရွိ စိုက္ပ်ိဳးလုပ္ကိုင္ အသုံးခ်ခြင့္ျပဳျခင္းကို ဆိုလိုသည္ ဟု ေဖာ္ျပထားပါသည္။

လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ေလၽွာက္ထားလႊာအေပၚ ၿမိဳ႕နယ္ဦးစီးဌာန႐ုံးသည္ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ လုပ္ငန္းစာတြဲ ဖြင့္လွစ္၍ ၁၅ ရက္အတြင္း ကန္႔ကြက္ရန္ ရွိ မရွိ လယ္ယာေျမနည္းဥပေဒ ၆ အရ ေၾကာ္ျငာရမည္ျဖစ္ၿပီး ကန္႔ကြက္ခ်က္ရွိပါက ၇ ရက္အတြင္း စုံ စမ္းစစ္ေဆးတင္ျပေစရန္ သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ကြက္၊ ေက်းရြာအုပ္စု လယ္ယာေျမ စီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕ထံ နည္း ဥပေဒ ၉ အရ အေၾကာင္းၾကားရမည္ျဖစ္သည္။ ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စု လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲ မႈအဖြဲ႕၏ စုံစမ္းစစ္ေဆးေတြ႕ရွိခ်က္အေပၚ ၿမိဳ႕နယ္ဦးစီးဌာန႐ုံးသည္ ၿမိဳ႕နယ္ လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕ သို႔လည္းေကာင္း၊ ၿမိဳ႕နယ္လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕သည္ ခရိုင္လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕သို႔လည္းေကာင္း၊ သေဘာထားမွတ္ခ်က္အဆင့္ဆင့္တင္ျပၿပီး ခရိုင္လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕၏ ခြင့္ျပဳေၾကာင္း အေၾကာင္းၾကားခ်က္အရ ၿမိဳ႕နယ္ဦးစီးဌာန႐ုံးတြင္ မွတ္ပုံတင္ေၾကးေပးသြင္းေစ၍ ၿမိဳ႕နယ္လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕က လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ရရွိသူအား လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ျပဳလက္မွတ္ (ပုံစံ ၇) ထုတ္ေပးရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း လယ္ယာေျမနည္းဥပေဒ ၉ မွ ၁၄ တို႔တြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။

လယ္ယာေျမ လုပ္ပိုင္ခြင့္ျပဳလက္မွတ္ကို လယ္ယာေျမဥပေဒပုဒ္မ ၆ အရ ၿမိဳ႕နယ္လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕က သက္ဆိုင္ရာ ခရိုင္ လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ ၿမိဳ႕နယ္ဦးစီးဌာန႐ုံးတြင္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ မွတ္ပုံတင္ေၾကးေပးေဆာင္ေစ၍ မွတ္ပုံတင္ၿပီးမွ ထုတ္ေပးရမည္ျဖစ္သည္။ လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕ကသာ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္လက္မွတ္ ထုတ္ေပးပိုင္ခြင့္ရွိမည္ျဖစ္သည္။

လယ္ယာေျမဥပေဒပုဒ္မ ၉ တြင္
လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ရရွိသူသည္ ေအာက္ပါအခြင့္အေရးမ်ားကို ရရွိေစရမည္-
(က) လယ္ယာေျမကို လက္ရွိထားပိုင္ခြင့္ ၊ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္၊ ယင္းသို႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္မွ ေပၚထြက္လာသည့္ အက်ိဳးအျမတ္ကို ခံစားပိုင္ခြင့္၊
(ခ) လယ္ယာေျမကို အားလုံးျဖစ္ေစ၊ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းျဖစ္ေစ၊ လုပ္ပိုင္ခြင့္အား သတ္မွတ္ထားေသာ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ ေရာင္းခ်ခြင့္၊ ေပါင္ႏွံခြင့္၊ ငွားရမ္းခြင့္၊ လဲလွယ္ခြင့္ႏွင့္ ေပးကမ္းခြင့္၊
(ဂ) လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ကို အေမြဆက္ခံျခင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ အျငင္းပြားမႈ ေပၚေပါက္လာပါက တည္ဆဲ ဥပေဒႏွင့္အညီ သက္ဆိုင္ရာ တရား႐ုံး၏ အဆုံးအျဖတ္ခံယူနိုင္ခြင့္၊
(ဃ) သတ္မွတ္သည့္ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားကို ေဖာက္ဖ်က္ျခင္းမရွိသေရြ႕လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္၊
(င) လယ္ယာေျမတြင္ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္း ဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ေက်းလက္သမဝါယမအသင္း၏ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ ပုဂၢလိက ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူမ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း အက်ိဳးတူ လုပ္ကိုင္ခြင့္၊
(စ) လယ္ယာေျမတြင္ နိုင္ငံျခားသား သို႔မဟုတ္ နိုင္ငံျခားသားပါဝင္ေသာအဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ ပူးေပါင္း၍ ျပည္ေထာင္စုသမၼတ ျမန္မာနိုင္ငံေတာ္နိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈဥပေဒႏွင့္အညီ အက်ိဳးတူလုပ္ကိုင္ခြင့္။

လယ္ယာေျမဥပေဒပုဒ္မ ၁၂ တြင္
လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ ရရွိသူသည္-
(က) ဤဥပေဒတြင္ ျပ႒ာန္းထားသည့္အတိုင္း လယ္ယာေျမကို လုပ္ကိုင္ရမည္။
(ခ) လယ္ယာေျမႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ဝန္ႀကီးဌာနက စည္းၾကပ္ေသာေျမခြန္ႏွင့္အျခား အခြန္အခမ်ားကို ေပးေဆာင္ရမည္။
(ဂ) လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ကို ေရာင္းခ်ျခင္း၊ ေပါင္ႏွံျခင္း၊ ငွားရမ္းျခင္း၊ လဲလွယ္ျခင္းႏွင့္ ေပးကမ္းျခင္းတို႔ကို ေဆာင္ရြက္သည့္အခါ ဦးစီးဌာနကသတ္မွတ္သည့္ တံဆိပ္ေခါင္းခြန္ႏွင့္ စာခ်ဳပ္ စာတမ္းမွတ္ပုံတင္ခတို႔ကို ေပးေဆာင္၍ သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္ဦးစီးဌာန႐ုံး တြင္ မွတ္ပုံတင္ရမည္။
(ဃ) တည္ဆဲဥပေဒႏွင့္အညီ အေမြဆက္ခံျခင္းျဖင့္ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ကို ရရွိသည့္အခါ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ သက္ဆိုင္ရာၿမိဳ႕နယ္ ဦးစီးဌာန႐ုံးတြင္ မွတ္ပုံတင္ရမည္။
(င) စိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္မႈ အရင္းအႏွီးအတြက္သာ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ကိုေပါင္ႏွံခြင့္ရွိၿပီး အစိုးရဘဏ္ သို႔မဟုတ္ အစိုးရက အသိအမွတ္ျပဳေသာဘဏ္တြင္သာ ေပါင္ႏွံရမည္။
(စ) သက္ဆိုင္ရာလယ္ယာေျမစီမံခန႔္ခြဲမႈအဖြဲ႕က တရားဝင္ခ်ထားျခင္းမရွိဘဲ က်ဴးေက်ာ္လုပ္ကိုင္ျခင္း မျပဳရ။
(ဆ) လယ္ယာေျမကို ခြင့္ျပဳမိန႔္မရရွိဘဲ အျခားနည္းသုံးစြဲျခင္းမျပဳရ။
(ဇ) လယ္ယာေျမကို မူလစိုက္ပ်ိဳးလ်က္ရွိေသာ သီးႏွံအမ်ိဳးအစားမွ အျခားသီးႏွံအမ်ိဳးအစားသို႔ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ေျပာင္းလဲ စိုက္ပ်ိဳးျခင္းမျပဳရ။
(ဈ) ခိုင္လုံေသာအေၾကာင္းျပခ်က္မရွိဘဲ လယ္ယာေျမကို လွပ္ထားျခင္းမျပဳရ။
(ည) လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္မရမီကာလအတြင္း သို႔မဟုတ္ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ အျငင္းပြားမႈ ျဖစ္ေပၚေနေသာ ကာလအတြင္းလယ္ယာေျမကို ေရာင္းခ်ျခင္း၊ ေပါင္ႏွံျခင္း၊ ငွားရမ္းျခင္း၊ လဲလွယ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ေပးကမ္းျခင္းမျပဳရ။

လယ္ယာေျမဥပေဒပုဒ္မ ၁၉ တြင္
ဤဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၂ ပါ စည္းကမ္းခ်က္အားလုံးကိုျဖစ္ေစ၊ စည္းကမ္းခ်က္တစ္ခုခုကိုျဖစ္ေစ လိုက္နာရန္ ပ်က္ကြက္လၽွင္ ဝန္ႀကီးဌာနက ဤကိစၥအလို႔ငွာ ခန႔္အပ္သည့္ လယ္ယာေျမစီမံခန႔္ခြဲမႈအဖြဲ႕သည္ ဤဥပေဒႏွင့္ ဤဥပေဒအရ ထုတ္ျပန္ေသာ နည္းဥပေဒမ်ားႏွင့္အညီ စုံစမ္း စစ္ေဆးၿပီးေနာက္ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ အမိန႔္တစ္ရပ္ကို ျဖစ္ေစ၊ တစ္ရပ္ထက္ပို၍ျဖစ္ေစခ်မွတ္နိုင္သည္-
(က) သတ္မွတ္သည့္ဒဏ္ေၾကးေငြ ေပးေဆာင္ေစျခင္း၊
(ခ) သတ္မွတ္သည့္နည္းလမ္းအတိုင္း လယ္ယာေျမကို ေဆာင္ရြက္ေစျခင္း၊
(ဂ) လယ္ယာေျမေပၚမွ ႏွင္ထုတ္ထိုက္သူမ်ားကို ႏွင္ထုတ္ျခင္း၊
(ဃ) လယ္ယာေျမေပၚတြင္ ခြင့္ျပဳခ်က္မရွိဘဲ ေဆာက္လုပ္ထားေသာအေဆာက္အအုံမ်ားကို ဖယ္ရွားျခင္း။

၂၀။ ပုဒ္မ ၁၉ ပါ လယ္ယာေျမစီမံခန႔္ခြဲမႈအဖြဲ႕သည္ ယင္းပုဒ္မအရ ခ်မွတ္ေသာအမိန္႔ကို လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ ရရွိသူက လိုက္နာျခင္းမရွိလၽွင္ ယင္းအမိန္႔ပါ သတ္မွတ္ရက္ေက်ာ္လြန္ပါက သက္ဆိုင္ရာ တရား႐ုံးသို႔ ဦးတိုက္ေလၽွာက္ထား တရားစြဲဆို နိုင္သည္။

၂၁။ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ရရွိသူသည္ ဝန္ႀကီးဌာနက စည္းၾကပ္ေကာက္ခံသည့္အခြန္အခမ်ားကို ေပးေဆာင္ရန္ပ်က္ကြက္လၽွင္ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားႏွင့္အညီ ထိုအခြန္အခမ်ားကို ေျမခြန္မေၿပ က်န္ေငြျဖစ္ဘိသကဲ့သို႔ ေကာက္ခံျခင္းခံရမည္။

လယ္ယာေျမဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၄ တြင္ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ရရွိသူသည္ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္အားလုံးကိုျဖစ္ေစ၊ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ကို ျဖစ္ေစနိုင္ငံေတာ္အစိုးရ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္မရရွိဘဲ မည္သည့္နိုင္ငံျခားသား သို႔မဟုတ္ နိုင္ငံျခားသား ပါဝင္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းကိုမၽွ ေရာင္းခ်ျခင္း၊ ေပါင္ႏွံျခင္း၊ ငွားရမ္းျခင္း၊ လဲလွယ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ေပးကမ္းျခင္းမျပဳရဟု ျပဌာန္းထားၿပီး ပုဒ္မ ၃၇ တြင္ မည္သည့္လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ရရွိသူမဆို ပုဒ္မ ၁၄ ပါ တားျမစ္ခ်က္ကို ေဖာက္ဖ်က္ က်ဴးလြန္ေၾကာင္း ျပစ္မႈထင္ရွားစီရင္ျခင္းခံရလၽွင္ ထိုသူကို အနည္းဆုံး တစ္ႏွစ္မွ အမ်ားဆုံး သုံးႏွစ္အထိ ေထာင္ဒဏ္ခ်မွတ္ရမည့္ အျပင္ က်ပ္ ဆယ္သိန္းေအာက္ မနည္းသည့္ ေငြဒဏ္ ကိုလည္းခ်မွတ္ရမည္။ ထို႔ျပင္ ျပစ္မႈႏွင့္သက္ဆိုင္ေသာ ေငြႏွင့္ပစၥည္းမ်ားကို ျပည္သူ႔ဘ႑ာအျဖစ္ သိမ္းဆည္း ရမည္ ဟု ျပဌာန္းထားပါသည္။

လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္အျငင္းပြားမႈဆိုသည္မွာ လယ္ယာေျမဥပေဒပုဒ္မ ၄၊ ၅၊ ၆ ႏွင့္ ၇ အရ ၿမိဳ႕နယ္ဦးစီးဌာန႐ုံးတြင္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ မွတ္ပုံတင္ၿပီး လယ္ယာေျမလုပ္ ပိုင္ခြင့္ျပဳလက္မွတ္ ထုတ္ေပးၿပီးေနာက္တြင္ ေပၚေပါက္လာသည့္ အျငင္းပြားမႈ အရွုပ္အရွင္းကိုေခၚသည္။
လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ကိစၥ အျငင္းပြားမႈအေပၚ ေျဖရွင္းျခင္း၊ အယူခံျခင္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ရပ္ကြက္ႏွင့္ ေက်းရြာအုပ္စုလယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕က မူလမႈခင္းဖြင့္လွစ္၍ စုံစမ္းစစ္ေဆးျခင္း၊ ၾကားနာျခင္းႏွင့္ ဆုံးျဖတ္ျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ေဆာင္ရြက္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ရပ္ကြက္ႏွင့္ ေက်းရြာအုပ္စု လယ္ ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို ခ်မွတ္သည့္ေန႔မွ ရက္ ၃၀ အတြင္း ၿမိဳ႕နယ္လယ္ယာေျမစီမံ ခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕သို႔လည္းေကာင္း၊ ၿမိဳ႕နယ္လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အေပၚ ရက္ ၃၀ အတြင္း ခရိုင္လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕သို႔လည္းေကာင္း ခရိုင္လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕၏ ဆုံးျဖတ္ ခ်က္အေပၚ ရက္ ၆၀ အတြင္း တိုင္းေဒသႀကီးလယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕သို႔လည္းေကာင္း သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ အယူခံနိုင္ေၾကာင္း တိုင္းေဒသႀကီးလယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္သည္ အၿပီးအျပတ္ ျဖစ္ေစရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း လယ္ယာေျမဥပေဒ အခန္း (၈) ႏွင့္ လယ္ယာေျမနည္းဥပေဒ မ်ား အခန္း (၇) တို႔တြင္ ျပ႒ာန္းေဖာ္ျပထားပါသည္။

လယ္ယာေျမဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ားအရ ရပ္ကြက္ႏွင့္ ေက်းရြာအုပ္စု လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕ သည္ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္အျငင္းပြားမႈမ်ားအေပၚ မူလမႈခင္းဖြင့္လွစ္၍ စစ္ေဆးၾကားနာဆုံးျဖတ္ခြင့္ ရွိေသာ္လည္း ထိုသို႔စစ္ေဆးၾကားနာဆုံးျဖတ္နိုင္ရန္အတြက္ လယ္ယာေျမဥပေဒပုဒ္မ ၁၃ အရ ၿမိဳ႕နယ္ ဦးစီးဌာန႐ုံးတြင္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္အညီ မွတ္ပုံတင္ထားရွိရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။

လယ္ယာေျမဥပေဒပုဒ္မ ၉ (ဂ) ျပ႒ာန္းခ်က္အရ အေမြဆက္ခံျခင္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ အျငင္းပြားမႈကို ဥပေဒႏွင့္အညီ တရား႐ုံး၏ အဆုံးအျဖတ္ခံယူနိင္သည့္ အခြင့္အေရးသည္ ယင္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၉ အရ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ရရွိထားၿပီး သူမ်ားသာ ရရွိေသာ အခြင့္အေရးျဖစ္သည္။ အဆိုပါ ျပ႒ာန္းခ်က္အရ တရား႐ုံးမ်ားသည္ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ကို အေမြဆက္ခံျခင္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္းသည့္ အျငင္းပြားမႈကိုသာ ဆုံးျဖတ္နိုင္ၿပီး လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ကို တရား႐ုံးမ်ားက အဆုံးအျဖတ္ မေပးနိုင္ေပ။ လယ္ယာေျမလုပ္ပိုင္ခြင့္ရၿပီးမွ အေမြဆက္ခံခြင့္ အျငင္းပြားမႈကိုသာ တရား႐ုံးက အဆုံးအျဖတ္ေပးနိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။

လယ္ယာေျမ ဥပေဒကို ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒၾကမ္းကုိ ၂၀၁၇၊ ဇြန္လ ၁၅ ရက္ေန႔ထုတ္ ျမန္မာ့အလင္း သတင္းစာႏွင့္ ေၾကးမုံသတင္းစာတို႔တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး ေဆြးေႏြးလ်က္ရွိကာ မၾကာခင္တြင္ လယ္ယာေျမ ဥပေဒကို ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒ ထြက္ေပၚလာမည္ျဖစ္ပါသည္။

 

 

ကိုးကားခ်က္မ်ား
၁။ လယ္ယာေျမဥပေဒ
၂။ လယ္ယာေျမနည္းဥပေဒမ်ား
၃။ ေဒၚခင္ေဆြျမင့္ ႏွင့္ ဦးဝင္းေရႊ (ခ) ဦးဝင္းေဆြ ပါ ၃
၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတရားစီရင္ထံုး၊ စာ ၁၇
၄။ ေဒၚခင္စန္းလြင္ႏွင့္ ဥကၠဌ ျပည္နယ္လယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕ မြန္ျပည္နယ္ပါ ၄
၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတရားစီရင္ထံုး၊ စာ ၅၅
၅။ ဦးၾကည္ရွင္ ႏွင့္ ဥကၠ႒ တိုင္းေဒသႀကီးလယ္ယာေျမစီမံခန္႔ခြဲမႈအဖြဲ႕ တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး ပါ ၂
၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတရားစီရင္ထံုး၊ စာ ၁၇

Legal Knowledge Quiz

Legal Knowledge Quiz

ဥပေဒ ဗဟုသုတ ဥာဏ္စမ္းမ်ား

ဥပေဒနွင့္ပတ္သက္သည္မ်ားကို ဗဟုသုတအျဖစ္ သိရွိနိုင္ရန္အတြက္ ျပဳလုပ္ထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။

Legal Knowledge Quiz

ဥပေဒနွင့္ပတ္သက္သည္မ်ားကို ဗဟုသုတအျဖစ္ သိရွိနိုင္ရန္အတြက္ ျပဳလုပ္ထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။

Leaderboard: ဥပေဒ ဗဟုသုတ ဥာဏ္စမ္းမ်ား ရမွတ္

maximum of 20 points
Pos. Name Entered on Points Result
Table is loading
No data available

error: Content is protected !!