အလုပ္တြင္ထိခိုက္မႈ

အလုပ္တြင္ထိခိုက္မႈ

၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ လူမႈဖူလံုေရးဥပေဒအရ အလုပ္တြင္ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိမႈျဖစ္ေပၚခဲ့လွ်င္ ဒဏ္ရာရရွိသူ အာမခံအလုပ္သမားတစ္ဦးသည္ လူမႈဖူလံုေရးအဖြဲ႔တြင္ အကံ်ဳးဝင္မွတ္ပံုတင္ၿပီး ထည့္ဝင္ေၾကး ကာလအပိုင္းအျခား ကန္႔သတ္ခ်က္မရွိဘဲ အလုပ္တြင္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရမႈ အက်ိဳးခံစားခြင့္ကို ဥပေဒ ပုဒ္မ ၅၅၊ ၅၈၊ ၆၂ ႏွင့္ နည္းဥပေဒ အပိုဒ္ ၁၈၁၊ ၁၉၂၊ ၁၉၆ တို႔ႏွင့္အညီ ရရွိခံစားႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။

အလုပ္တြင္ထိခိုက္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးခဲ့ပါက နာေရးစရိတ္ႏွင့္ က်န္ရစ္သူအက်ိဳးခံစားခြင့္ကို မွတ္ပံုတင္ကာလႏွင့္ ထည့္ဝင္ေၾကးကာလ လေပါင္း ၆၀ ႏွင့္ ေအာက္ရွိပါက ပ်မး္မွ်လုပ္ခ တစ္လစာ၏ အဆ ၃၀ ကို က်န္ရစ္သူ အက်ိဳးခံစားခြင့္အျဖစ္ ရရွိပါသည္။ ဆက္လက္၍ ထည့္ဝင္ေၾကးကာလ လေပါင္း ၆၀ အထက္ ၁၂၀ ႏွင့္ေအာက္ေပးသြင္းၿပီးျဖစ္ပါက ပ်မ္းမွ်လုပ္ခတစ္လစာ၏ အဆ ၅၀၊ လေပါင္း ၁၂၀ အထက္မွ လေပါင္း ၂၄၀ ႏွင့္ေအာက္ ေပးသြင္းၿပီးျဖစ္ပါက ပ်မ္းမွ်လုပ္ခတစ္လစာ၏ အဆ ၆၀ ၊ လေပါင္း ၂၄၀ အထက္ ထည့္ဝင္ေၾကး ေပးသြင္းၿပီးျဖစ္ပါက ပ်မ္းမွ်လုပ္ခတစ္လစာ၏ အဆ ၈၀ အက်ိဳးခံစားခြင့္ ခြင့္ရရွိမည္ျဖစ္ပါသည္။


အလုပ္တြင္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိမႈျဖစ္ေပၚခဲ့ပါက အလုပ္သမားသည္ လူမႈဖူလံုေရးဥပေဒအရ အာမခံေၾကး ရရွိႏိုင္မႈ ရွိ / မရွိ ကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ လူမႈဖူလံုေရးဥပေဒပုဒ္မ ၂ (စ) တြင္ အလုပ္တြင္ထိခိုက္မႈ ဟူသည့္ စကားရပ္အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုခ်က္ေပၚမူတည္ကာ အာမခံေၾကးမ်ားရရွိသည္ကို ေတြ႔ရွိရပါသည္။

အလုပ္တြင္ထိခိုက္မႈ ဆိုသည္မွာ အလုပ္သမားသည္ အလုပ္ခြင္အတြင္းႏွင့္ အလုပ္ခြင္ျပင္ပတြင္ အလုပ္ကို အေၾကာင္္းျပဳ၍ ျဖစ္ေစ၊ အလုပ္တာ၀န္ႏွင့္ ဆက္စပ္၍ ျဖစ္ေစ၊ အလုပ္ရွင္၏အက်ိဳးငွာ အျခားလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ျဖစ္ေစ၊ အလုပ္တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ရန္အလုပ္ခြင္သို႔ အသြား သို႔မဟုတ္ အလုပ္ခြင္မွအျပန္ လမ္းခရီးတြင္ ျဖစ္ေစ ျဖစ္ေပၚေသာ မေတာ္တဆ ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရရွိမႈ၊ ေသဆုံးမႈ သို႔မဟုတ္ အလုပ္ႏွင့္ဆိုင္သည့္ ေရာဂါရရွိမႈကိုဆိုသည္။ ယင္းစကားရပ္တြင္ လုပ္ငန္းခြင္ေဘးအႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းေရးႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္အမိန္႔ႏွင့္ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား၊ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားကို လိုက္နာရန္ တမင္ ပ်က္ကြက္ျခင္းေၾကာင့့္္ ရရွိသည့္ ထိခိုက္မႈ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ စီမံထားရွိသည့္ ေဘးအႏၲရာယ္ အကာအကြယ္၊ အတားအဆီး ပစၥည္းကိရိယာမ်ားကို ဖယ္ရွားျခင္း သို႔မဟုတ္ အသုံးမျပဳျခင္းေၾကာင့့္္ ရရွိသည့္ ထိခိုက္မႈေသာ္လည္းေကာင္း၊ အရက္ေသစာ ေသာက္စားမႈ သို႔မဟုတ္ မူးယစ္ေဆး၀ါး သုံးစြဲမႈေၾကာင့့္္ ရရွိသည့္ ထိခိုက္မႈေသာ္လည္းေကာင္း မပါ၀င္ ဟုေဖာ္ျပထားသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။


အလုပ္တြင္ထိခိုက္မႈ ဟုတ္/မဟုတ္ဆိုသည္မွာ
(က) ေသဆံုးသူသည္ ေသဆံုးအခ်ိန္၌ အာမခံထားသူ သို႔တည္းမဟုတ္ အာမခံထားရမည့္သူ ဟုတ္/မဟုတ္
(ခ)  လုပ္ငန္းခြင္တြင္ ထိခုိက္မိျခင္းျဖစ္ပါက အလုပ္ကိုအေၾကာင္းျပဳ၍ ထိခုိက္ျခင္း ဟုတ္/မဟုတ္ အလုပ္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ထိခိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ေသဆံုးျခင္း ဟုတ္/မဟုတ္
(ဂ) လုပ္ငန္းခြင္ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းရွင္းေရးႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ အမိန္႔ႏွင့္ ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ား၊ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းမ်ားကို လိုက္နာရန္ တမင္ပ်က္ကြက္ျခင္းေၾကာင့္ ရရွိသည့္ထိခိုက္မႈ ဟုတ္/မဟုတ္
(ဃ) လုပ္ငန္းခြင္တြင္ ထိခိုက္မႈျဖစ္ပါက စီမံထားရွိသည့္ ေဘးအႏၲရာယ္ အကာကြယ္အတားအဆီး ပစၥည္းကိရိယာမ်ား ဖယ္ရွာျခင္း (သို႔မဟုတ္) အသံုးမျပဳျခင္းေၾကာင့္ ရရွိသည့္ ထိခိုက္မႈ ဟုတ္ / မဟုတ္
(င) လုပ္ငန္းခြင္ျပင္ပတြင္ ဆိုင္ကယ္ (သုိ႔မဟုတ္) ကားျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ အျခားေသာ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိခဲ့လွ်င္ ယာဥ္စည္းကမ္း၊ လမ္းစည္းကမ္းမ်ား လိုက္နာျခင္း ရွိ / မရွိ၊ အရက္ေသစာ ေသာက္စားထားျခင္း ရွိ / မရွိ၊ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲထားျခင္း ရွိ / မရွိ
(စ) လုပ္ငန္းခြင္ျပင္ပတြင္ ကားျဖင့္ထိခိုက္မႈျဖစ္ပါက မိမိကားလမ္းေၾကာင္း မွန္ကန္မႈ ရွိ / မရွိ၊ ထိခိုက္မႈျဖစ္ပြားရာ နယ္ေျမသည္ အလုပ္ရွင္မွ တာဝန္ေပးခ်က္အရ သြားေရာက္ျခင္း ဟုတ္ / မဟုတ္
(ဆ) ရံုးတက္ / ရံုးဆင္းျပဳလုပ္ရာမွ လမ္းခရီးတြင္ ကား / ဆိုင္ကယ္ျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ အျခားေသာ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ထိခိုက္ / ေသဆံုးခဲ့လွ်င္လည္းေကာင္း ပံုမွန္အသံုးျပဳလ်က္ရွိေသာ လမ္းေၾကာင္း ဟုတ္ / မဟုတ္
(ဇ) အသံုးျပဳေသာ ယာဥ္သည္ အလုပ္ရွင္က ခြင့္ျပဳခ်က္အရ အသံုးျပဳသည့္ယာဥ္ ဟုတ္ / မဟုတ္
(စ်) အသိသက္ေသ (၂) ဦးကို စစ္ေဆးေမးျမန္းရာတြင္ ဒဏ္ရာရရွိသူႏွင့္ လုပ္ငန္းခြင္ တစ္ခုတည္းတြင္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနျခင္း ရွိ/မရွိ
(ည) လုပ္ငန္းခြင္၏ တာဝန္ခ်ိ္န္၊ အဆိုင္းခြဲထားပါက တာဝန္ခ်ိန္အဆိုင္းမ်ားကို အေထာက္အထားမ်ားျဖင့္ တင္ျပထားမႈ ရွိ / မရွိ
(႗) ထိခုိက္မႈျဖစ္ပြားရာအခ်ိန္သည္ သတ္မွတ္တာဝန္ခ်ိန္ ဟုတ္ / မဟုတ္ စသည့္အခ်က္မ်ားေပၚတြင္ မူတည္သည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။


ထို႔ေၾကာင့္ အလုပ္ခြင္တြင္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရရွိမႈျဖစ္ေပၚျခင္းသည္ အထက္ေဖာ္ျပအခ်က္မ်ားတြင္ ပါဝင္ျခင္း ရွိမရွိဆိုသည့္အခ်က္သည္ အဓိက်သည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ ရံုးဝန္ထမ္းမ်ားအား ဖယ္ရီကားျဖင့္ ပို႔ေဆာင္ရာ ကားပ်က္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ဆိုင္ကယ္ျဖင့္ ဝန္ထမ္းအား ျပန္လိုက္ပို႔ရာတြင္ အျပန္လမ္းတြင္ ဆိုင္ကယ္မေတာ္တဆ ထိခိုက္မႈျဖင့္ ျပင္းထန္စြာ ဒဏ္ရာရရွိၿပီး ေသဆံုးခဲ့ရာ မႈခင္းဆရာဝန္၏ စစ္ေဆးခ်က္အရ အရက္ေသစာ ေသာက္စားထားေၾကာင္း စစ္ေဆးေတြ႔ရွိရသျဖင့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ လူမႈဖူလံုေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၂ (စ) ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈမရွိသျဖင့္ ျငင္းပယ္ခဲ့ရျခင္းႏွင့္ အလုပ္ဆင္းၿပီး လုပ္ငန္းခြင္မွ အျပန္လမ္းတြင္ ဆုိင္ကယ္တိမ္းေမွာက္၍ ဒဏ္ရာရရွိၿပီး ေခါင္းတြင္ေသြးခဲေရာဂါျဖင့္ ေသဆံုးခဲ့သည္ကို စစ္ေဆးရာ ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားအရ ဆိုင္ကယ္ဦးထုပ္ ေဆာင္းထားျခင္းမရွိသည္ကို ေတြ႔ရေသာေၾကာင့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ လူမႈဖူလံုေရးဥပေဒ ပုဒ္မ ၂ (စ) ႏွင့္ ကိုက္ညီမႈ မရွိသျဖင့္ ျငင္းပယ္ခဲ့ရသည္ကိုလည္း ေတြ႔ရပါသည္။ 

၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ လူမႈဖူလံုေရးဥပေဒအရ မွတ္ပံုမတင္မေနရ မွတ္ပံုတင္ရမည့္ လုပ္ငန္းဌာနမ်ားတြင္ အလုပ္ရွင္မွ အလုပ္သမားမ်ားအား မွတ္ပံုတင္ရန္ ပ်က္ကြက္ပါက ထိုသို႔ ပ်က္ကြက္သည့္ အလုပ္သမားႏွင့္ မီွခိုသူမိသားစုမ်ားအား ဥပေဒပါ အက်ိဳးခံစားခြင့္မ်ားကို ဆံုးရံႈးနစ္နာမႈမရွိေစရန္ ဥပေဒပုဒ္မ ၆၉ ႏွင့္ နည္းဥပေဒ ၂၀၀ တို႔တြင္ ေအာက္ပါအတိုင္း ေဖာ္ျပထားပါသည္။
    (က) ဥပေဒပုဒ္မ ၁၆ ႏွင့္ ပုဒ္မ ၄၈ တို႔အရ မွတ္ပံုတင္ခဲ့ေသာ အလုပ္ရွင္ကေသာ္လည္းေကာင္း၊ မွတ္ပံုတင္ရန္ တာဝန္ရွိေသာ အလုပ္ရွင္ကေသာ္လည္းေကာင္း ထည့္ဝင္ေၾကးေငြမ်ား ေပးသြင္းျခင္းမျပဳေစကာမူ သို႔မဟုတ္ အလုပ္သမား၏ လုပ္ခထဲမွ ထည့္ဝင္ေၾကးေငြကို ႏုတ္ယူေပးသြင္းျခင္း မျပဳေစကာမူအာမခံထားသူသည္ လည္းေကာင္း၊ အာမခံထားသူ ေသဆံုးၿပီးေနာက္ ထိုသူက အမည္စာရင္းေပးသြင္းျခင္းခံရသူ သို႔မဟုတ္ ထုိ႔သို႔ အမည္ စာရင္းေပးသြင္းျခင္း မရွိခဲ့လွ်င္ ထုိသူအား မွီခိုသူသည္လည္းေကာင္း ဤဥပေဒပါ အက်ိဳးခံစားခြင့္မ်ားကို ရထိုက္ခြင့္ရွိေစရမည္။
    (ခ) ထည့္ဝင္ေၾကးေငြ ေပးသြင္းရန္ ပ်က္ကြက္သည့္ အလုပ္ရွင္သည္ ပုဒ္မ ၁၇ ႏွင့္ ပုဒ္မ ၅၀ တို႔အရ ေပးသြင္းရမည့္ ထည့္ဝင္ေၾကးေငြမ်ားႏွင့္ ပုဒ္မ ၈၈ အရ သတ္မွတ္ထားေသာ ပ်က္ကြက္ေၾကးကိုပါ ေပးသြင္းရမည့္အျပင္ အာမခံထားသူအား ေပးရမည့္ အက်ိဳးခံစားခြင့္မ်ားႏွင့္ ကုန္က်စရိတ္ အားလံုးကိုလည္း က်ခံရမည္။


သုိ႔ျဖစ္ပါ၍ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ လူမႈဖူလံုေရးဥပေဒအရ လုပ္ငန္းခြင္ အတြင္း / အျပင္မ်ားတြင္ လုပ္ငန္းခြင္ျဖင့္ ဆက္စပ္၍ အလုပ္တြင္ ထိခိုက္မႈေၾကာင့္ အၿမဲမသန္းမစြမ္းျဖစ္သူမ်ားအတြက္ ဥပေဒပုဒ္မ ၅၈ အရ လည္းေကာင္း၊ အလုပ္တြင္ထိခိုက္မႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသူမ်ားအတြက္ ဥပေဒပုဒ္မ ၆၂ (က) အရ လည္းေကာင္း၊ ဥပေဒပုဒ္မ ၆၉၊ နည္းဥပေဒ ၂၀၀ တို႔ႏွင့္အညီ အလုပ္ရွင္မ်ားမွ လူမႈဖူလံုေရးအဖြဲ႔ကိုယ္စား အာမခံထားသူနွင့္ က်န္ရစ္သူမိသားစုအား အက်ိဳးခံစားခြင့္မ်ားကို က်ခံထုတ္ေပးရပါသည္။


ထို႔ေၾကာင့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ လူမႈဖူလံုေရးဥပေဒသည္ အလုပ္သမားမ်ား၏ က်န္းမာေရးႏွင့္ လူမႈေရး လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ျဖည့္စည္းႏုိင္ေရးအတြက္ အလုပ္ရွင္၊ အလုပ္သမားႏွင့္ ႏိုင္ငံေတာ္က စုေပါင္းအာမခံၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္၏ အဓိက ကုန္ထုတ္စြမ္းအားစုျဖစ္ေသာ အလုပ္သမားမ်ား၏ လူမႈဘဝလံုၿခံဳေရးႏွင့္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ားကို ပိုမိုခံစားရရွိေစမည္ျဖစ္ပါသည္။

The Evidence Act App

The Evidence Act App

သက္ေသခံအက္ဥပေဒတြင္ သက္ေသခံအက္ဥပေဒကိုျပင္ဆင္သည့္ဥပေဒအား ျဖည့္စြက္ေဖာ္ျပထားပါသည္။

သက္ေသခံအက္ဥပေဒကို ျပင္ဆင္သည့္ဥပေဒအား ဦးေမာင္ေမာင္ညြန္႔ (ဥပေဒသုေတသီ) ထံမွ ကိုးကား ေဖာျ္ပထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။

သက္ေသခံအက္ဥပေဒပါ ပုဒ္မမ်ားကို အခန္းလိုက္ဖတ္ရႈေလ့လာႏိုင္သလို မိမိသိလိုသည့္အေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ ပုဒ္မမ်ားကိုလည္း ရွာေဖြႏိုင္ပါသည္။

သက္ေသခံအက္ဥပေဒ . apk
File size : 1.30 MB

Download Link 1 :  သက္ေသခံအက္ဥပေဒ

Download Link 2 : သက္ေသခံအက္ဥပေဒ

 

ဓားယူေဆာင္သြားလာပါက

ဓားယူေဆာင္သြားလာပါက

လူမ်ားသည္ သြားလာရာတြင္ လက္နက္ကိုင္ေဆာင္၍ သြားလာမည္ဆိုပါက အမ်ားျပည္သူကို ထိတ္လန္႔မႈျဖစ္ေစကာ အႏၲာရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္းအခ်ိဳ႕သြားလူသူမ်ားသည္ တမင္တကာ လက္နက္ကိုင္ေဆာင္ သြားလာျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ အျခားကိစၥရပ္မ်ားေၾကာင့္ သြားလာရာတြင္ ဓားပါလာျခင္းႏွင့္ လက္နက္မ်ားအက္ဥပေဒကို မသိနားမလည္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ လက္နက္ယူေဆာင္သြားလာမိေသာ္လည္း လက္နက္မ်ားအက္ဥပေဒအရ တရားရံုးတြင္ ေျဖရွင္းရမည္ျဖစ္ကာ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ေၾကာင္း ထင္ရွားပါက ျပစ္ဒဏ္က်ခံရမည္ျဖစ္ပါသည္။

လက္နက္မ်ားအက္ဥပေဒပုဒ္မ ၁၉ (င) တြင္

ပုဒ္မ ၁၃ ပါ ျပဌာန္းခ်က္ကို ေဖာက္ဖ်က္၍ လက္နက္စြဲကိုင္သြားလာပါက ေထာင္ဒဏ္ ၃ ႏွစ္ထိျဖစ္ေစ၊ ေငြဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္လံုး ျဖစ္ေစ ခ်မွတ္ျခင္း ခံရမည္ ျဖစ္ပါသည္။


လက္နက္မ်ားအက္ဥပေဒပုဒ္မ ၁၃ တြင္
လိုင္စင္အရ ခြင့္ျပဳထားသည့္နည္းလမ္းမွ တစ္ပါးမည္သူမွ် လက္နက္စြဲကိုင္၍ သြားလာျခင္း မျပဳရ။
ပုဒ္မ (၁၃) ပါတားျမစ္ခ်က္ကိုေဖာက္ဖ်က္ပါက ပုဒ္မ ၁၉ (င) အရ စြဲဆိုအျပစ္ေပးျခင္း ခံရမည္။ အိမ္တြင္သံုး၊ လယ္ယာသံုး၊ စက္မႈသံုး ျဖစ္ေသာ္လည္း လက္နက္စြဲကိုင္သြားလာလွ်င္ ပုဒ္မ ၁၉ (င) ကို က်ဴးလြန္ရာေရာက္သည္။ (တရားရံုးမ်ား လက္စြဲအပိုဒ္ ၈၁၈)


လက္နက္မ်ားအက္ဥပေဒပုဒ္မ (၄) တြင္ လက္နက္ဆုိသည္မွာ
(၁) ဓားဦးခၽြန္၍ ဓားသြား ၃ လက္မထက္ ပိုေသာ ေမာင္းခ်ဓားမ်ား၊
(၂) အိမ္တြင္းမႈ၊ လယ္ယာ သို႔မဟုတ္ စက္မႈလုပ္ငန္းတြင္ သံုးရန္ မရည္ရြယ္သည့္ လက္ကိုင္အရိုး ခိုင္ၿမဲစြာ တပ္ထားၿပီး အရုိးအသြား ၅ လက္မထက္ ပိုရွည္ေသာ ဓားဦးခၽြန္မ်ား
(၃) ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတက အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာ ထုတ္ျပန္၍ သတ္မွတ္သည့္ အျခားဓား အမ်ိဳးအစားမ်ား၊
(၄) ေသနတ္၊ လွံစြပ္၊ ဓားလြယ္၊ ဓားေျမွာင္၊ လွံ ၊ ေလးႏွင့္ျမွား၊ အေျမာက္၊ လက္နက္ အစိတ္အပိုင္းႏွင့္ လက္နက္ထုတ္လုပ္ေသာ စက္ပစၥည္းမ်ား


ထို႔ေၾကာင့္ မိမိတို႔သြားလာရာတြင္ အရိုးအသြား ၅ လက္မထက္ပိုရွည္ေသာ ဓားဦးခၽြန္မ်ားအား ယူေဆာင္သြားလာမိပါက အမ်ားျပည္သူကို အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္၍ လက္နက္မ်ားအက္ဥေဒအရ တရားစြဲဆိုျခင္းခံရမည္ျဖစ္ပါသျဖင့္ လက္နက္မ်ားအက္ဥပေဒကိုသတိျပဳသင့္ပါသည္။

က်မ္းကိုးစာရင္း
ဦးေက်ာ္စိန္၊ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ အထူးဥပေဒမ်ား အသံုးခ်လက္စြဲ

ေမာ္ေတာ္ကား ငွားရမ္းမည္ဆိုပါက သတိထားသင့္သည့္ကိစၥရပ္မ်ား

ေမာ္ေတာ္ကား ငွားရမ္းမည္ဆိုပါက သတိထားသင့္သည့္ကိစၥရပ္မ်ား


မိမိတို႔၏ေမာ္ေတာ္ကားမ်ားကို အျခားသူမ်ားသို႔ ငွားရမ္းရာတြင္ လေပးစနစ္ျဖင့္လည္းေကာင္း ႏွစ္ခ်ဳပ္ စာခ်ဳပ္မ်ားျပဳလုပ္၍လည္းေကာင္း ငွားရမ္းၾကသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ ၎ကားငွား စာခ်ဳပ္မ်ားတြင္ ငွားရမ္းလိုက္သည့္ကားမ်ားအား ဥပေဒႏွင့္မညီသည့္ အရာမ်ားကို မျပဳလုပ္ရ၊ မသယ္ေဆာင္ရ၊ ထပ္ဆင့္လႊဲေျပာင္းငွားရမ္းျခင္း မျပဳရဟု ပါေလ့ရွိၾကပါသည္။


မိမိတို႔ကားအား ကုမၸဏီမ်ားသုိ႔လည္းေကာင္း၊ အဖြဲ႔အစည္းမ်ားသို႔လည္းေကာင္း၊ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးဦးထံသို႔လည္းေကာင္း ငွားရမ္းၾကသည္ကို ေတြ႔ရပါသည္။ မိမိတို႔ကားကုိ ငွားရမ္းရာတြင္ ငွားရမ္းမည့္သူ၏ အေျခအေန အေၾကာင္းအရာမ်ား ကိုေလ့လာကာ ငွားရမ္းသင့္ပါသည္။

 
မိမိကားကိုငွားရမ္းသူသည္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ကို မူးယစ္ေဆးဝါးေရာင္းဝယ္ေဖာက္ကားရာတြင္ အသံုးျပဳျခင္း၊ မူးယစ္ေဆးဝါးမ်ားကို သယ္ေဆာင္ျခင္းတို႔ျပဳလုပ္ျခင္း၊ ခြင့္ျပဳမိန္႔မရရွိဘဲ ကၽြန္းႏွင့္ တားျမစ္သစ္ပင္မွ ထြက္ရွိေသာ သစ္ကိုသယ္ယူျခင္း၊ သစ္ေတာထြက္ ပစၥည္းမ်ားကို သယ္ေဆာင္ရာတြင္ အသံုးျပဳျခင္း၊ ကန္႔သတ္တားျမစ္ ပိတ္ပင္ထားေသာ ကုန္ပစၥည္းမ်ား၊  ခြင့္ျပဳခ်က္ရယူရန္ သတ္မွတ္ထားေသာ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို ခြင့္ျပဳခ်က္ရယူျခင္းမရွိေသာ ပစၥည္းမ်ားကို သယ္ေဆာင္ျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္မည္ဆိုပါက ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ရာတြင္ အသံုးျပဳသည့္ ယာဥ္အျဖစ္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ျပစ္မႈႏွင့္သက္ဆိုင္သည့္ ယာဥ္အျဖစ္ေသာ္ လည္းေကာင္း ျပည္သူ႔ဘ႑ာအျဖစ္ သိမ္းဆည္းျခင္း ခံရမည္ ျဖစ္ပါသည္။


ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ သို႔မဟုတ္ အျခားယာဥ္တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ျပဳလုပ္ၾကသူတိုင္းသည္ တရားမဝင္ေသာ ပစၥည္းမ်ားကို တင္ေဆာင္ခြင့္မရွိေၾကာင္း သိရွိၾကၿပီး ျဖစ္သည္။ ယာဥ္ကို စီးလံုးငွားသူထံသုိ႔ သို႔မဟုတ္ ယာဥ္ေမာင္းထံသို႔ လႊဲအပ္လုိက္သျဖင့္ ယာဥ္ေပၚတြင္ မည္သည့္ ပစၥည္းတင္ေဆာင္သြားသည္ကို ယာဥ္ပိုင္ရွင္မသိႏိုင္ဟု ထုေခ်တင္ျပျခင္း ျဖစ္သည္။ ယာဥ္ကိုငွားယူသူ သို႔မဟုတ္ ေမာင္းႏွင္သူႏွင့္ ယာဥ္ပိုင္ရွင္တို႔အၾကားတြင္ တည္ရွိေနေသာ အခြင့္အေရးႏွင့္ တာဝန္မ်ားကို စိစီရန္လိုသည္။ ယာဥ္ကုိငွားယူသံုးစြဲသူ သို႔မဟုတ္ ယာဥ္ေမာင္းသူတို႔သည္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ကုိ လက္ရွိထား သံုးစြဲသူျဖစ္သျဖင့္ ယာဥ္ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ျဖစ္ေပၚလာမည့္ ေကာင္းက်ိဳး ဆိုးျပစ္ အားလံုးကို တာဝန္ယူရမည္ျဖစ္သည္။ တရားမဝင္ပစၥည္းကို တင္ေဆာင္သျဖင့္ ယာဥ္အား ဘ႑ာ သိမ္းဆည္းျခင္းခံရပါက ပိုင္ရွင္တြင္ျဖစ္ေပၚလာေသာ စီးပြားေရး ဆိုင္ရာ နစ္နာမႈကို ယာဥ္ေမာင္းသူမ်ားသာ တာဝန္ယူရမည္ျဖစ္သည္။ ယာဥ္ပိုင္ရွင္၏နစ္နာမႈမွာ တရားမေၾကာင္းႏွင့္သာ သက္ဆုိင္သည္။ ျပစ္မႈေၾကာင္းအရ တရားစြဲဆိုမႈတြင္ ေျဖရွင္း ေပးႏိုင္မည္ မဟုတ္ေပ။
သက္ေသခံေမာ္ေတာ္ယာဥ္ကို ျပည္သူ႔ဘ႑ာအျဖစ္သိမ္းဆည္းရာတြင္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မွာ အမႈႏွင့္သက္ဆိုင္ျခင္း ရွိမရွိဆိုသည့္ အခ်က္ကိုသာ အဓိကစိစစ္ျခင္းျဖစ္သည္။ ယာဥ္ကို မည္သို႔သံုးစြဲခဲ့သည္ဆိုေသာ အခ်က္အား ယာဥ္ပိုင္ရွင္က သိခဲ့ျခင္းရွိ မရွိဆိုသည့္ အခ်က္ကို အဓိကစိစစ္ျခင္းမဟုတ္ေပ။ [ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္၊ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံတရားစီရင္ထံုး စာမ်က္ႏွာ – ၄၀ ]


ထို႔ေၾကာင့္ ယာဥ္ပိုင္ရွင္မ်ားသည္ မိမိတို႔ငွားရမ္းထားသူမ်ားအား  ဥပေဒႏွင့္ၿငိစြန္းေသာ ကုန္ပစၥည္းမ်ားကို မသယ္မိေစရန္ ႀကီးၾကပ္ကြပ္ကဲရန္လိုအပ္ပါသည္။ မိမိမသိရပါဟူေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္ႏွင့္ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္အား ျပည္သူ႔ဘ႑ာအျဖစ္ သိမ္းဆည္းျခင္းမွ ကင္းလြတ္ခြင့္ရမည္ မဟုတ္ပါ။


မိမိကားကို ငွားရမ္းသူသည္ အျခားသူထံသို႔
ကားအား တစ္ဆင့္ျပန္လည္ ငွားရမ္းျခင္း၊ ေပါင္ႏွံျခင္းမ်ားကိုျပဳလုပ္ခဲ့ပါကလည္း မိမိကားကို ျပန္လည္ရယူရန္ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ ဆံုးရံႈးမႈမ်ား ျဖစ္ႏိုင္သည္ကိုလည္းေတြ႔ရပါသည္။


သို႔ျဖစ္ပါ၍ မိမိ၏ေမာ္ေတာ္ယာဥ္အား အျခားသူထံသို႔ ငွားရမ္းေတာ့မည္ဟုဆံုးျဖတ္ပါက ငွားရမ္းခအျဖစ္ရရွိမည့္ ေငြပမာဏကိုသာ ၾကည့္ရႈ၍ ငွားရမ္းျခင္းမ်ိဳးမျပဳလုပ္ဘဲ ငွားရမ္းမည့္သူသည္ စိတ္ခ်ယံုၾကည္ရမႈ ရွိ မရွိႏွင့္ ငွားရမ္းမည့္သူက တာဝန္ခံ၊ တာဝန္ယူႏိုင္မႈ ရွိမရွိတို႔ကိုပါ ထည့္သြင္းစဥ္းစားၿပီးမွ ငွားရမ္းျခင္းအားျဖစ္ မေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္သည့္ ဆံုးရံႈးမႈအႏၲာရယ္မ်ားကို ကာကြယ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

စိတ္ေပါ့သြပ္သူ၏ျပဳလုပ္မႈ

စိတ္ေပါ့သြပ္သူ၏ျပဳလုပ္မႈ

ရာဇသတ္ႀကီး ပုဒ္မ ၈၄ အရ စိတ္ေပါ့သြပ္သူ၏ ျပဳလုပ္မႈသည္ စိတ္ေပါ့သြပ္ျခင္းေၾကာင့္
ျပဳစဥ္အခါက မိမိ၏ ျပဳလုပ္မႈသည္ မည္သို႔ သေဘာရွိသည္ကိုေသာ္၎၊ မေတာ္မမွန္သည္ကို ေသာ္၎၊

(more…)

ငွားရမ္းျခင္းႏွင့္ ခြင့္ျပဳျခင္း

ငွားရမ္းျခင္းႏွင့္ ခြင့္ျပဳျခင္း

ငွားရမ္းျခင္းဆိုသည္မွာ အဖိုးစားနားရရွိသည့္ အတြက္ မေရႊ႕မေျပာင္းႏိုင္သည့္ ပစၥည္းတစ္ရပ္၏ အက်ိဳးခံစားခြင့္ကို ခံစားေစရန္ လႊဲေျပာင္းေပးျခင္းျဖစ္သည္။
( ပစၥည္းလႊဲေျပာင္းျခင္း ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၀၅ )

ခြင့္ျပဳျခင္းဆိုသည္မွာ တစ္ဦးတစ္ေယာက္၏ မေရႊ႕မေျပာင္းႏိုင္သည့္ ပစၥည္းကို အျခားသူတစ္ဦးအား အက်ိဳးခံစားေစရန္ခြင့္ျပဳရာ ထိုခြင့္ျပဳခ်က္၌ အဆိုပါ မေရႊ႕မေျပာင္းႏိုင္သည့္ ပစၥည္းတြင္ အက်ိဳးခံစားခြင့္ မပါရွိလွ်င္ အျခားသူ၏ အက်ိဳးခံစားျခင္းသည္ ဥပေဒႏွင့္ ဆန္႔က်င္မည္ျဖစ္လွ်င္ ထုိခြင့္ျပဳခ်က္မ်ိဳးကို License ဟုေခၚသည္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ဆုိလွ်င္ ပစၥည္းကို အက်ိဳးခံစားရန္ တစ္ဦးတည္း သီးျခားလက္ရွိ မရလွ်င္ License မွ်သာျဖစ္သည္။

တစ္စံုတစ္ေယာက္သည္ အငွားယူသူေလာ သို႔မဟုတ္ ခြင့္ျပဳခ်က္ရသူေလာ ဟူေသာ ျပႆနာတြင္ ပစၥည္းရွင္က ပစၥည္းရယူသူအား တစ္ဦးတည္း သီးျခား လက္ရွိထားပိုင္ခြင့္ ေပးလွ်င္ ထိုသူသည္ ခြင့္ျပဳခ်က္ရသူ ျဖစ္သည္။

အငွားယူသူသည္ မိမိငွားထားသည့္ ပစၥည္းေပၚတြင္ အမ်ားကို ဆန္႔က်င္၍ရရွိသည့္ အခြင့္အေရးရရွိသည့္အတြက္ ၎ပစၥည္းကို က်ဴးေက်ာ္လာသူအေပၚတြင္ အေရးယူႏိုင္ေသာ္လည္း ခြင့္ျပဳခ်က္ ရရွိသူသည္ မိမိအားခြင့္ျပဳထာားသည့္ ပစၥည္းေပၚတြင္ က်ဴးေက်ာ္လာသူကို အေရးယူပိုင္ခြင့္ မရွိေခ်။

အငွားယူသူ၏ အခြင့္အေရးသည္ လႊဲေျပာင္းႏိုင္ျခင္း အေမြဆက္ခံျခင္း ရွိေသာ္လည္း ခြင့္ျပဳခ်က္ရရွိသူ၏ အခြင့္အေရးမွာ လႊဲေျပာင္းခြင့္ အေမြဆက္ခံႏိုင္ခြင့္
မရွိေခ်။

ငွားရမ္းျခင္းတြင္ အငွားကို ႏွစ္ဦးသေဘာတူႏွင့္ ပစၥည္းလႊဲေျပာင္းေရး ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၁၁ ပါ ျပဌာန္းခ်က္မ်ား အရသာ ၿပီးဆံုးျခင္းသို႔ ေရာက္ရွိႏိုင္သည္။
ခြင့္ျပဳခ်က္ရရွိသူကိုမူ ခြင့္ျပဳသူက ခြင့္ျပဳခ်က္ကို မိမိသေဘာအေလ်ာက္ အခ်ိန္မေရြး ၿပီးဆံုးျခင္းသို႔ ေရာက္ရွိႏိုင္သည္။

ငွားရမ္းျခင္းတြင္ အငွားခ်ထားသူႏွင့္ အငွားယူသူတစ္ဦးဦး ေသဆံုးေစကာမူ ငွားရမ္းျခင္းကို မထိခိုက္ေသာ္လည္း ခြင့္ျပဳျခင္းတြင္မူ တစ္ဦးဦး ေသဆံုးလွ်င္ ခြင့္ျပဳခ်က္ ၿပီးဆံုးျခင္းသို႔ ေရာက္သည္။

အငွားခ်ထားသည့္ကိစၥတြင္ အငွားခ်ထားသည့္ ပစၥည္း၏ အက်ိဳးခံစားခြင့္ကို ငွားရမ္းသူအား အငွားခ်ထားသူက လႊဲေျပာင္းေပးေသာ္လည္း ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ ေနထိုင္သူမွာ ပစၥည္းကို လက္ရွိျဖစ္ေစကာမူ ပစၥည္း၏ အက်ိဳးခံစားခြင့္ အားလံုးကို ရရွိသူမဟုတ္ေပ။

ပစၥည္းအေပၚ ေနထိုင္ခြင့္ျပဳသည့္ စာခ်ဳပ္တြင္ သံုးႏႈန္းထားသည့္ ငွားရမ္းသူ၊ ေနထိုင္ခြင့္ျပဳသူ ဆိုသည့္ စကားရပ္မ်ားသည္ ငွားရမ္းသူ ဟုတ္မဟုတ္ ဆိုသည့္
ကိစၥကို ဆံုးျဖတ္ရာ၌ အေရးႀကီးသည့္ အခ်က္မဟုတ္ေပ။ စာခ်ဳပ္၌ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ ထားရွိခဲ့ေသာ ပဋိညာဥ္၏ အဓိကအခ်က္ အလက္တို႔ကို သံုးသပ္ၾကည့္ရႈကာ
ငွားရမ္းသူျဖစ္သလား၊ ေနထိုင္ရန္ ခြင့္ျပဳထားသူ ျဖစ္သလားဆိုသည့္ ျပႆနာကို ဆံုးျဖတ္ရသည္။

ငွားရမ္းသူ ဟုတ္မဟုတ္ ေနထိုင္ခြင့္ ျပဳထားသူ ဟုတ္မဟုတ္ ဆိုေသာ ျပႆနာကို ဆံုးျဖတ္ရာ၌ ေနထိုင္အသံုးျပဳသူသည္ ပစၥည္းကို မိမိတစ္ဦးတည္း ေနထိုင္အသံုးျပဳခြင့္ ရ မ ရ ဆိုသည့္ အေၾကာင္းျခင္းရာမွာ လြန္စြာ အေရးႀကီးေသာအခ်က္ ျဖစ္ေပသည္။
အငွားခ်ထားသည့္ ပစၥည္းကို မိမိတစ္ဦးတည္း ေနထိုင္အသံုးျပဳခြင့္ ရသူမွာ ငွားရမ္းသူျဖစ္ၿပီး ေနထိုင္ရန္ ခြင့္ျပဳထားသူမွာ ငွားရမ္းသူကဲ့သို႔ ပစၥည္းကို မိမိတစ္ဦးတည္း ေနထိုင္ အသံုးျပဳခြင့္ မရွိေပ။

အခန္း၏ တစ္စိတ္တစ္ေဒသကို တစ္လလွ်င္ ေကာ္မရွင္က်ပ္ ၁၀၀ ႏႈန္းျဖင့္ အသံုးျပဳရန္ ခြင့္ျပဳခဲ့ၿပီး ထိုတစ္စိတ္တစ္ေဒသ အေပၚ၌ အယူခံ တရားလိုက ဗီရိုမ်ား
အခိုင္အမာျပဳလုပ္ကာ မိမိတစ္ဦးတည္း အသံုးျပဳခဲ့လွ်င္ အယူခံတရားလိုသည္ ငွားရမ္းသူျဖစ္သည္ဟု ယူဆရန္အေၾကာင္း ေပၚေပါက္ေနေပသည္။
ဂူဘာခ်န္ဆင္ႏွင့္ ဖာနန္ဒို ၁၉၅၁ ျမန္မာျပည္ စီရင္ထံုး ၂၅၅ ( လႊတ္ေတာ္ခ်ဳပ္ )

သို႔ရာတြင္ အခန္းထဲ၌ ေနထိုင္သူ၏ မိသားစုေနထိုင္ခြင့္ မရွိသည့္အျပင္ ထမင္းဟင္းလ်ာ ခ်က္မစားရဟု ပိတ္ပင္ထားသည္ သာမက သတ္မွတ္ထားသည့္ အခ်ိန္ေက်ာ္လြန္က ဝင္ခြင့္မရသည့္ ေနထိုင္သူသည္ အခန္း၏ အက်ိဳးခံစားခြင့္ အားလံုးကို ရရွိသူမဟုတ္သည့္ အေလ်ာက္ အိမ္ငွားမျဖစ္ႏိုင္ေပ။ ေနထိုင္ခြင့္ျပဳထားသူသာ ျဖစ္ေပသည္။
အေဆာင္ရွိအခန္း၌ ေနထိုင္ခြင့္ ျပဳသည့္အတြက္ ေပးရေငြမွာ၊ ငွားရမ္္းခမဟုတ္ဘဲ အေဆာင္တည္းခိုခသာျဖစ္သည္ဟု ေကာက္ယူရမည္ျဖစ္သည္။
ျမိဳ႔ျပဆိုင္ရာ ငွားရမ္းခႀကီးၾကပ္ေရးအက္ဥပေဒသည္၊ သာမန္အိမ္ငွားႏွင့္ ႀကီးၾကပ္ေရးဝန္က ဥပေဒအရ အိမ္ငွားအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳထားသူမ်ားႏွင့္သာ အက်ံဳးဝင္ေပသည္။
ခြင့္ျပဳခ်က္အရ ေနထိုင္သူမ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ျခင္းမရွိေပ။
(မစၥတာအာ(ရ္)ကရစ္(ရွ္)နန္း ႏွင့္ ဝိုင္၊အမ္၊စီ၊ေအ  ၁၉၇၁ ခုႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံစီရင္ထံုး စာမ်က္ႏွာ ၃၄)

ကိုးကားခ်က္မ်ား
၁။ ေဒၚၾကင္သန္း၊ ပစၥည္းလႊဲေျပာင္းျခင္း ဥပေဒပါ ျခားနားခ်က္မ်ား
(၁၉၈၃) ဥပေဒဂ်ာနယ္
၂။ ဦးသက္ေဖ၊ ပစၥည္းလႊဲေျပာင္းျခင္း ဥပေဒ၏ သိေကာင္းစရာမ်ား

error: Content is protected !!