ငှားရမ်းခြင်းနှင့် ခွင့်ပြုခြင်း

by | Mar 29, 2016 | Civil, Lawpost | 1 comment

ငှားရမ်းခြင်းဆိုသည်မှာ အဖိုးစားနားရရှိသည့် အတွက် မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သည့် ပစ္စည်းတစ်ရပ်၏ အကျိုးခံစားခွင့်ကို ခံစားစေရန် လွှဲပြောင်းပေးခြင်းဖြစ်သည်။
( ပစ္စည်းလွှဲပြောင်းခြင်း ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၀၅ )

ခွင့်ပြုခြင်းဆိုသည်မှာ တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သည့် ပစ္စည်းကို အခြားသူတစ်ဦးအား အကျိုးခံစားစေရန်ခွင့်ပြုရာ ထိုခွင့်ပြုချက်၌ အဆိုပါ မရွှေ့မပြောင်းနိုင်သည့် ပစ္စည်းတွင် အကျိုးခံစားခွင့် မပါရှိလျှင် အခြားသူ၏ အကျိုးခံစားခြင်းသည် ဥပဒေနှင့် ဆန့်ကျင်မည်ဖြစ်လျှင် ထိုခွင့်ပြုချက်မျိုးကို License ဟုခေါ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့်ဆိုလျှင် ပစ္စည်းကို အကျိုးခံစားရန် တစ်ဦးတည်း သီးခြားလက်ရှိ မရလျှင် License မျှသာဖြစ်သည်။

တစ်စုံတစ်ယောက်သည် အငှားယူသူလော သို့မဟုတ် ခွင့်ပြုချက်ရသူလော ဟူသော ပြဿနာတွင် ပစ္စည်းရှင်က ပစ္စည်းရယူသူအား တစ်ဦးတည်း သီးခြား လက်ရှိထားပိုင်ခွင့် ပေးလျှင် ထိုသူသည် ခွင့်ပြုချက်ရသူ ဖြစ်သည်။

အငှားယူသူသည် မိမိငှားထားသည့် ပစ္စည်းပေါ်တွင် အများကို ဆန့်ကျင်၍ရရှိသည့် အခွင့်အရေးရရှိသည့်အတွက် ၎င်းပစ္စည်းကို ကျူးကျော်လာသူအပေါ်တွင် အရေးယူနိုင်သော်လည်း ခွင့်ပြုချက် ရရှိသူသည် မိမိအားခွင့်ပြုထာားသည့် ပစ္စည်းပေါ်တွင် ကျူးကျော်လာသူကို အရေးယူပိုင်ခွင့် မရှိချေ။

အငှားယူသူ၏ အခွင့်အရေးသည် လွှဲပြောင်းနိုင်ခြင်း အမွေဆက်ခံခြင်း ရှိသော်လည်း ခွင့်ပြုချက်ရရှိသူ၏ အခွင့်အရေးမှာ လွှဲပြောင်းခွင့် အမွေဆက်ခံနိုင်ခွင့်
မရှိချေ။

ငှားရမ်းခြင်းတွင် အငှားကို နှစ်ဦးသဘောတူနှင့် ပစ္စည်းလွှဲပြောင်းရေး ဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၁၁ ပါ ပြဌာန်းချက်များ အရသာ ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။
ခွင့်ပြုချက်ရရှိသူကိုမူ ခွင့်ပြုသူက ခွင့်ပြုချက်ကို မိမိသဘောအလျောက် အချိန်မရွေး ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်ရှိနိုင်သည်။

ငှားရမ်းခြင်းတွင် အငှားချထားသူနှင့် အငှားယူသူတစ်ဦးဦး သေဆုံးစေကာမူ ငှားရမ်းခြင်းကို မထိခိုက်သော်လည်း ခွင့်ပြုခြင်းတွင်မူ တစ်ဦးဦး သေဆုံးလျှင် ခွင့်ပြုချက် ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်သည်။

အငှားချထားသည့်ကိစ္စတွင် အငှားချထားသည့် ပစ္စည်း၏ အကျိုးခံစားခွင့်ကို ငှားရမ်းသူအား အငှားချထားသူက လွှဲပြောင်းပေးသော်လည်း ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် နေထိုင်သူမှာ ပစ္စည်းကို လက်ရှိဖြစ်စေကာမူ ပစ္စည်း၏ အကျိုးခံစားခွင့် အားလုံးကို ရရှိသူမဟုတ်ပေ။

ပစ္စည်းအပေါ် နေထိုင်ခွင့်ပြုသည့် စာချုပ်တွင် သုံးနှုန်းထားသည့် ငှားရမ်းသူ၊ နေထိုင်ခွင့်ပြုသူ ဆိုသည့် စကားရပ်များသည် ငှားရမ်းသူ ဟုတ်မဟုတ် ဆိုသည့်
ကိစ္စကို ဆုံးဖြတ်ရာ၌ အရေးကြီးသည့် အချက်မဟုတ်ပေ။ စာချုပ်၌ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် ထားရှိခဲ့သော ပဋိညာဉ်၏ အဓိကအချက် အလက်တို့ကို သုံးသပ်ကြည့်ရှုကာ
ငှားရမ်းသူဖြစ်သလား၊ နေထိုင်ရန် ခွင့်ပြုထားသူ ဖြစ်သလားဆိုသည့် ပြဿနာကို ဆုံးဖြတ်ရသည်။

ငှားရမ်းသူ ဟုတ်မဟုတ် နေထိုင်ခွင့် ပြုထားသူ ဟုတ်မဟုတ် ဆိုသော ပြဿနာကို ဆုံးဖြတ်ရာ၌ နေထိုင်အသုံးပြုသူသည် ပစ္စည်းကို မိမိတစ်ဦးတည်း နေထိုင်အသုံးပြုခွင့် ရ မ ရ ဆိုသည့် အကြောင်းခြင်းရာမှာ လွန်စွာ အရေးကြီးသောအချက် ဖြစ်ပေသည်။
အငှားချထားသည့် ပစ္စည်းကို မိမိတစ်ဦးတည်း နေထိုင်အသုံးပြုခွင့် ရသူမှာ ငှားရမ်းသူဖြစ်ပြီး နေထိုင်ရန် ခွင့်ပြုထားသူမှာ ငှားရမ်းသူကဲ့သို့ ပစ္စည်းကို မိမိတစ်ဦးတည်း နေထိုင် အသုံးပြုခွင့် မရှိပေ။

အခန်း၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသကို တစ်လလျှင် ကော်မရှင်ကျပ် ၁၀၀ နှုန်းဖြင့် အသုံးပြုရန် ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ထိုတစ်စိတ်တစ်ဒေသ အပေါ်၌ အယူခံ တရားလိုက ဗီရိုများ
အခိုင်အမာပြုလုပ်ကာ မိမိတစ်ဦးတည်း အသုံးပြုခဲ့လျှင် အယူခံတရားလိုသည် ငှားရမ်းသူဖြစ်သည်ဟု ယူဆရန်အကြောင်း ပေါ်ပေါက်နေပေသည်။
ဂူဘာချန်ဆင်နှင့် ဖာနန်ဒို ၁၉၅၁ မြန်မာပြည် စီရင်ထုံး ၂၅၅ ( လွှတ်တော်ချုပ် )

သို့ရာတွင် အခန်းထဲ၌ နေထိုင်သူ၏ မိသားစုနေထိုင်ခွင့် မရှိသည့်အပြင် ထမင်းဟင်းလျာ ချက်မစားရဟု ပိတ်ပင်ထားသည် သာမက သတ်မှတ်ထားသည့် အချိန်ကျော်လွန်က ဝင်ခွင့်မရသည့် နေထိုင်သူသည် အခန်း၏ အကျိုးခံစားခွင့် အားလုံးကို ရရှိသူမဟုတ်သည့် အလျောက် အိမ်ငှားမဖြစ်နိုင်ပေ။ နေထိုင်ခွင့်ပြုထားသူသာ ဖြစ်ပေသည်။
အဆောင်ရှိအခန်း၌ နေထိုင်ခွင့် ပြုသည့်အတွက် ပေးရငွေမှာ၊ ငှားရမ်းခမဟုတ်ဘဲ အဆောင်တည်းခိုခသာဖြစ်သည်ဟု ကောက်ယူရမည်ဖြစ်သည်။
မြို့ပြဆိုင်ရာ ငှားရမ်းခကြီးကြပ်ရေးအက်ဥပဒေသည်၊ သာမန်အိမ်ငှားနှင့် ကြီးကြပ်ရေးဝန်က ဥပဒေအရ အိမ်ငှားအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသူများနှင့်သာ အကျုံးဝင်ပေသည်။
ခွင့်ပြုချက်အရ နေထိုင်သူများနှင့် သက်ဆိုင်ခြင်းမရှိပေ။
(မစ္စတာအာ(ရ်)ကရစ်(ရှ်)နန်း နှင့် ဝိုင်၊အမ်၊စီ၊အေ  ၁၉၇၁ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံစီရင်ထုံး စာမျက်နှာ ၃၄)

ကိုးကားချက်များ
၁။ ဒေါ်ကြင်သန်း၊ ပစ္စည်းလွှဲပြောင်းခြင်း ဥပဒေပါ ခြားနားချက်များ
(၁၉၈၃) ဥပဒေဂျာနယ်
၂။ ဦးသက်ဖေ၊ ပစ္စည်းလွှဲပြောင်းခြင်း ဥပဒေ၏ သိကောင်းစရာများ