၂၀၁၂ ခုနှဈ၊ လူမှုဖူလုံရေးဥပဒအေရ အလုပျတှငျထိခိုကျဒဏျရာရရှိမှုဖွဈပေါျခဲ့လြှငျ ဒဏျရာရရှိသူ အာမခံအလုပျသမားတဈဦးသညျ လူမှုဖူလုံရေးအဖှဲ့တှငျ အကံြုးဝငျမှတျပုံတငျပွီး ထညျ့ဝငျကွေး ကာလအပိုငျးအခွား ကနျ့သတျခကြျမရှိဘဲ အလုပျတှငျ ထိခိုကျဒဏျရာရမှု အကြိုးခံစားခှငျ့ကို ဥပဒေ ပုဒျမ ၅၅၊ ၅၈၊ ၆၂ နှငျ့ နညျးဥပဒေ အပိုဒျ ၁၈၁၊ ၁၉၂၊ ၁၉၆ တို့နှငျ့အညီ ရရှိခံစားနိုငျမညျဖွဈပါသညျ။ အလုပျတှငျထိခိုကျမှုကွောငျ့ သဆေုံးခဲ့ပါက နာရေးစရိတျနှငျ့ ကနြျရဈသူအကြိုးခံစားခှငျ့ကို မှတျပုံတငျကာလနှငျ့ ထညျ့ဝငျကွေးကာလ လပေါငျး ၆၀ နှငျ့ အောကျရှိပါက ပမြျးမြှလုပျခ တဈလစာ၏ အဆ ၃၀ ကို ကနြျရဈသူ အကြိုးခံစားခှငျ့အဖွဈ ရရှိပါသညျ။ ဆကျလကျ၍ ထညျ့ဝငျကွေးကာလ လပေါငျး ၆၀ အထကျ ၁၂၀ နှငျ့အောကျပေးသှငျးပွီးဖွဈပါက ပမြျးမြှလုပျခတဈလစာ၏ အဆ ၅၀၊ လပေါငျး ၁၂၀ အထကျမှ လပေါငျး ၂၄၀ နှငျ့အောကျ ပေးသှငျးပွီးဖွဈပါက ပမြျးမြှလုပျခတဈလစာ၏ အဆ ၆၀ ၊ လပေါငျး ၂၄၀ အထကျ ထညျ့ဝငျကွေး ပေးသှငျးပွီးဖွဈပါက ပမြျးမြှလုပျခတဈလစာ၏ အဆ ၈၀ အကြိုးခံစားခှငျ့ ခှငျ့ရရှိမညျဖွဈပါသညျ။ အလုပျတှငျ ထိခိုကျဒဏျရာရရှိမှုဖွဈပေါျခဲ့ပါက အလုပျသမားသညျ လူမှုဖူလုံရေးဥပဒအေရ အာမခံကွေး ရရှိနိုငျမှု ရှိ / မရှိ ကို ၂၀၁၂ ခုနှဈ၊ လူမှုဖူလုံရေးဥပဒပေုဒျမ ၂ (စ) တှငျ အလုပျတှငျထိခိုကျမှု ဟူသညျ့ စကားရပျအဓိပ်ပာယျ ဖှငျ့ဆိုခကြျပေါျမူတညျကာ အာမခံကွေးမြားရရှိသညျကို တှေ့ရှိရပါသညျ။ အလုပျတှငျထိခိုကျမှု ဆိုသညျမှာ အလုပျသမားသညျ အလုပျခှငျအတှငျးနှငျ့ အလုပျခှငျပွငျပတှငျ အလုပျကို အကွောငျးပွု၍ ဖွဈစေ၊ အလုပျတာဝနျနှငျ့ ဆကျစပျ၍ ဖွဈစေ၊ အလုပျရှငျ၏အကြိုးငှာ အခွားလုပျငနျးမြား ဆောငျရှကျရာတှငျ ဖွဈစေ၊ အလုပျတာဝနျ ထမျးဆောငျရနျအလုပျခှငျသို့ အသှား သို့မဟုတျ အလုပျခှငျမှအပွနျ လမျးခရီးတှငျ ဖွဈစေ ဖွဈပေါျသော မတောျတဆ ထိခိုကျဒဏျရာ ရရှိမှု၊ သဆေုံးမှု သို့မဟုတျ အလုပျနှငျ့ဆိုငျသညျ့ ရောဂါရရှိမှုကိုဆိုသညျ။ ယငျးစကားရပျတှငျ လုပျငနျးခှငျဘေးအန်တရာယျ ကငျးရှငျးရေးနှငျ့ စပျလဉြျးသညျ့အမိနျ့နှငျ့ ညှှနျကွားခကြျမြား၊ စညျးမဉြျး စညျးကမျးမြားကို လိုကျနာရနျ တမငျ ပကြျကှကျခွငျးကွောငျ့ျ့ ရရှိသညျ့ ထိခိုကျမှု သောျလညျးကောငျး၊ စီမံထားရှိသညျ့ ဘေးအန်တရာယျ အကာအကှယျ၊ အတားအဆီး ပစ်စညျးကိရိယာမြားကို ဖယျရှားခွငျး သို့မဟုတျ အသုံးမပွုခွငျးကွောငျ့ျ့ ရရှိသညျ့ ထိခိုကျမှုသောျလညျးကောငျး၊ အရကျသစော သောကျစားမှု သို့မဟုတျ မူးယဈဆေးဝါး သုံးစှဲမှုကွောငျ့ျ့ ရရှိသညျ့ ထိခိုကျမှုသောျလညျးကောငျး မပါဝငျ ဟုဖောျပွထားသညျကို တှေ့ရပါသညျ။ အလုပျတှငျထိခိုကျမှု ဟုတျ/မဟုတျဆိုသညျမှာ (က) သဆေုံးသူသညျ သဆေုံးအခြိနျ၌ အာမခံထားသူ သို့တညျးမဟုတျ အာမခံထားရမညျ့သူ ဟုတျ/မဟုတျ (ခ)  လုပျငနျးခှငျတှငျ ထိခိုကျမိခွငျးဖွဈပါက အလုပျကိုအကွောငျးပွု၍ ထိခိုကျခွငျး ဟုတျ/မဟုတျ အလုပျကို အကွောငျးပွု၍ ထိခိုကျခွငျးကွောငျ့ သဆေုံးခွငျး ဟုတျ/မဟုတျ (ဂ) လုပျငနျးခှငျ ဘေးအန်တရာယျကငျးရှငျးရေးနှငျ့ စပျလဉြျးသညျ့ အမိနျ့နှငျ့ ညှှနျကွားခကြျမြား၊ စညျးမဉြျး စညျးကမျးမြားကို လိုကျနာရနျ တမငျပကြျကှကျခွငျးကွောငျ့ ရရှိသညျ့ထိခိုကျမှု ဟုတျ/မဟုတျ (ဃ) လုပျငနျးခှငျတှငျ ထိခိုကျမှုဖွဈပါက စီမံထားရှိသညျ့ ဘေးအန်တရာယျ အကာကှယျအတားအဆီး ပစ်စညျးကိရိယာမြား ဖယျရှာခွငျး (သို့မဟုတျ) အသုံးမပွုခွငျးကွောငျ့ ရရှိသညျ့ ထိခိုကျမှု ဟုတျ / မဟုတျ (င) လုပျငနျးခှငျပွငျပတှငျ ဆိုငျကယျ (သို့မဟုတျ) ကားဖွငျ့ လညျးကောငျး၊ အခွားသော အကွောငျးအမြိုးမြိုးကွောငျ့ ထိခိုကျဒဏျရာရရှိခဲ့လြှငျ ယာဉျစညျးကမျး၊ လမျးစညျးကမျးမြား လိုကျနာခွငျး ရှိ / မရှိ၊ အရကျသစော သောကျစားထားခွငျး ရှိ / မရှိ၊ မူးယဈဆေးဝါးသုံးစှဲထားခွငျး ရှိ / မရှိ (စ) လုပျငနျးခှငျပွငျပတှငျ ကားဖွငျ့ထိခိုကျမှုဖွဈပါက မိမိကားလမျးကွောငျး မှနျကနျမှု ရှိ / မရှိ၊ ထိခိုကျမှုဖွဈပှားရာ နယျမွသေညျ အလုပျရှငျမှ တာဝနျပေးခကြျအရ သှားရောကျခွငျး ဟုတျ / မဟုတျ (ဆ) ရုံးတကျ / ရုံးဆငျးပွုလုပျရာမှ လမျးခရီးတှငျ ကား / ဆိုငျကယျဖွငျ့ လညျးကောငျး၊ အခွားသော အကွောငျးအမြိုးမြိုးကွောငျ့ ထိခိုကျ / သဆေုံးခဲ့လြှငျလညျးကောငျး ပုံမှနျအသုံးပွုလကြျရှိသော လမျးကွောငျး ဟုတျ / မဟုတျ (ဇ) အသုံးပွုသော ယာဉျသညျ အလုပျရှငျက ခှငျ့ပွုခကြျအရ အသုံးပွုသညျ့ယာဉျ ဟုတျ / မဟုတျ (ဈ) အသိသကျသေ (၂) ဦးကို စဈဆေးမေးမွနျးရာတှငျ ဒဏျရာရရှိသူနှငျ့ လုပျငနျးခှငျ တဈခုတညျးတှငျ တာဝနျထမျးဆောငျနခွေငျး ရှိ/မရှိ (ည) လုပျငနျးခှငျ၏ တာဝနျခြိနျ၊ အဆိုငျးခှဲထားပါက တာဝနျခြိနျအဆိုငျးမြားကို အထောကျအထားမြားဖွငျ့ တငျပွထားမှု ရှိ / မရှိ (ဋ်ဋ) ထိခိုကျမှုဖွဈပှားရာအခြိနျသညျ သတျမှတျတာဝနျခြိနျ ဟုတျ / မဟုတျ စသညျ့အခကြျမြားပေါျတှငျ မူတညျသညျကို တှေ့ရပါသညျ။ ထို့ကွောငျ့ အလုပျခှငျတှငျ ထိခိုကျဒဏျရာရရှိမှုဖွဈပေါျခွငျးသညျ အထကျဖောျပွအခကြျမြားတှငျ ပါဝငျခွငျး ရှိမရှိဆိုသညျ့အခကြျသညျ အဓိကသြညျကို တှေ့ရပါသညျ။ ရုံးဝနျထမျးမြားအား ဖယျရီကားဖွငျ့ ပို့ဆောငျရာ ကားပကြျခဲ့သောကွောငျ့ ဆိုငျကယျဖွငျ့ ဝနျထမျးအား ပွနျလိုကျပို့ရာတှငျ အပွနျလမျးတှငျ ဆိုငျကယျမတောျတဆ ထိခိုကျမှုဖွငျ့ ပွငျးထနျစှာ ဒဏျရာရရှိပွီး သဆေုံးခဲ့ရာ မှုခငျးဆရာဝနျ၏ စဈဆေးခကြျအရ အရကျသစော သောကျစားထားကွောငျး စဈဆေးတှေ့ရှိရသဖွငျ့ ၂၀၁၂ ခုနှဈ၊ လူမှုဖူလုံရေးဥပဒေ ပုဒျမ ၂ (စ) နှငျ့ ကိုကျညီမှုမရှိသဖွငျ့ ငွငျးပယျခဲ့ရခွငျးနှငျ့ အလုပျဆငျးပွီး လုပျငနျးခှငျမှ အပွနျလမျးတှငျ ဆိုငျကယျတိမျးမှောကျ၍ ဒဏျရာရရှိပွီး ခေါငျးတှငျသှေးခဲရောဂါဖွငျ့ သဆေုံးခဲ့သညျကို စဈဆေးရာ တှေ့ရှိခကြျမြားအရ ဆိုငျကယျဦးထုပျ ဆောငျးထားခွငျးမရှိသညျကို တှေ့ရသောကွောငျ့ ၂၀၁၂ ခုနှဈ၊ လူမှုဖူလုံရေးဥပဒေ ပုဒျမ ၂ (စ) နှငျ့ ကိုကျညီမှု မရှိသဖွငျ့ ငွငျးပယျခဲ့ရသညျကိုလညျး တှေ့ရပါသညျ။  ၂၀၁၂ ခုနှဈ၊ လူမှုဖူလုံရေးဥပဒအေရ မှတျပုံမတငျမနရေ မှတျပုံတငျရမညျ့ လုပျငနျးဌာနမြားတှငျ အလုပျရှငျမှ အလုပျသမားမြားအား မှတျပုံတငျရနျ ပကြျကှကျပါက ထိုသို့ ပကြျကှကျသညျ့ အလုပျသမားနှငျ့ မှီခိုသူမိသားစုမြားအား ဥပဒပေါ အကြိုးခံစားခှငျ့မြားကို ဆုံးရှုံးနဈနာမှုမရှိစရေနျ ဥပဒပေုဒျမ ၆၉ နှငျ့ နညျးဥပဒေ ၂၀၀ တို့တှငျ အောကျပါအတိုငျး ဖောျပွထားပါသညျ။     (က) ဥပဒပေုဒျမ ၁၆ နှငျ့ ပုဒျမ ၄၈ တို့အရ မှတျပုံတငျခဲ့သော အလုပျရှငျကသောျလညျးကောငျး၊ မှတျပုံတငျရနျ တာဝနျရှိသော အလုပျရှငျကသောျလညျးကောငျး ထညျ့ဝငျကွေးငှမြေား ပေးသှငျးခွငျးမပွုစကောမူ သို့မဟုတျ အလုပျသမား၏ လုပျခထဲမှ ထညျ့ဝငျကွေးငှကေို နုတျယူပေးသှငျးခွငျး မပွုစကောမူအာမခံထားသူသညျ လညျးကောငျး၊ အာမခံထားသူ သဆေုံးပွီးနောကျ ထိုသူက အမညျစာရငျးပေးသှငျးခွငျးခံရသူ သို့မဟုတျ ထို့သို့ အမညျ စာရငျးပေးသှငျးခွငျး မရှိခဲ့လြှငျ ထိုသူအား မှီခိုသူသညျလညျးကောငျး ဤဥပဒပေါ အကြိုးခံစားခှငျ့မြားကို ရထိုကျခှငျ့ရှိစရေမညျ။     (ခ) ထညျ့ဝငျကွေးငှေ ပေးသှငျးရနျ ပကြျကှကျသညျ့ အလုပျရှငျသညျ ပုဒျမ ၁၇ နှငျ့ ပုဒျမ ၅၀ တို့အရ ပေးသှငျးရမညျ့ ထညျ့ဝငျကွေးငှမြေားနှငျ့ ပုဒျမ ၈၈ အရ သတျမှတျထားသော ပကြျကှကျကွေးကိုပါ ပေးသှငျးရမညျ့အပွငျ အာမခံထားသူအား ပေးရမညျ့ အကြိုးခံစားခှငျ့မြားနှငျ့ ကုနျကစြရိတျ အားလုံးကိုလညျး ကခြံရမညျ။ သို့ဖွဈပါ၍ ၂၀၁၂ ခုနှဈ၊ လူမှုဖူလုံရေးဥပဒအေရ လုပျငနျးခှငျ အတှငျး / အပွငျမြားတှငျ လုပျငနျးခှငျဖွငျ့ ဆကျစပျ၍ အလုပျတှငျ ထိခိုကျမှုကွောငျ့ အမွဲမသနျးမစှမျးဖွဈသူမြားအတှကျ ဥပဒပေုဒျမ ၅၈ အရ လညျးကောငျး၊ အလုပျတှငျထိခိုကျမှုကွောငျ့ သဆေုံးသူမြားအတှကျ ဥပဒပေုဒျမ ၆၂ (က) အရ လညျးကောငျး၊ ဥပဒပေုဒျမ ၆၉၊ နညျးဥပဒေ ၂၀၀ တို့နှငျ့အညီ အလုပျရှငျမြားမှ လူမှုဖူလုံရေးအဖှဲ့ကိုယျစား အာမခံထားသူနှငျ့ ကနြျရဈသူမိသားစုအား အကြိုးခံစားခှငျ့မြားကို ကခြံထုတျပေးရပါသညျ။ ထို့ကွောငျ့ ၂၀၁၂ ခုနှဈ၊ လူမှုဖူလုံရေးဥပဒသေညျ အလုပျသမားမြား၏ ကနြျးမာရေးနှငျ့ လူမှုရေး လိုအပျခကြျမြားကို ဖွညျ့စညျးနိုငျရေးအတှကျ အလုပျရှငျ၊ အလုပျသမားနှငျ့ နိုငျငံတောျက စုပေါငျးအာမခံပွီး နိုငျငံတောျ၏ အဓိက ကုနျထုတျစှမျးအားစုဖွဈသော အလုပျသမားမြား၏ လူမှုဘဝလုံခွုံရေးနှငျ့ ကနြျးမာရေး စောငျ့ရှောကျမှုမြားကို ပိုမိုခံစားရရှိစမေညျဖွဈပါသညျ။