အင်ကိုတမ်း ( Incoterms )

အင်ကိုတမ်း ( Incoterms )

 



အင်ကိုတမ်း ( Incoterms ) ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတကာ ကုန်စည် ကူသန်းရောင်းဝယ်မှု အသုံးအနှုန်းများ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ ( International Commercial terms ) ၏ အတိုကောက်ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းအသုံးအနှုန်းများသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးတွင်အသုံးပြုနေသော ကုန်ရောင်းစာချုပ်များနှင့် ဆက်စပ်နေပါသည်။


အင်ကိုတမ်းများကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကုန်သည်ကြီးများအသင်းမှ ထုတ်ဝေခဲ့ပါသည်။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကူသန်းရောင်းဝယ်မှု အသုံးအနှုန်းများ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများအား အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သည်ကြီးများအသင်းမှ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ပထမအကြိမ်အဖြစ် အင်ကိုတမ်းဟုခေါ်ဆိုက  ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ပါသည်။ ထုတ်ဝေခဲ့သည့် အင်ကိုတမ်းများကို ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ ၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ၁၉၉၀ ခုနှစ်၊ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တို့တွင် အသီးသီးပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ရှစ်ကြိမ်မြောက် အဖြစ်ပြင်ဆင်ထုင်ဝေခဲ့ပြီးနောက် ယခုအချိန်အထိ ကျင့်သုံးလျက်ရှိပါသည်။


ကုန်သေတ္တာများသည် ခရီးဆုံးမရောက်မီ ရက်ပိုင်းများစွာသွားလာကြရသဖြင့် ၎င်းနေရက်များတွင် လုံခြုံဘေးကင်းရန်လိုအပ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကုန်ရောင်းသူများနှင့် ကုန်ဝယ်သူများသည် ကုန်ပစ္စည်းများကို ပို့ဆောင်ရာတွင် ရောင်းသူ၏ တာဝန်နှင့် ဝယ်သူတို့၏ တာဝန်တို့ကို ကြိုတင် သတ်မှတ်ထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ အင်ကိုတမ်းများသည် ကုန်ပစ္စည်းများကို ဖြန့်ဖြူးရာတွင် ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သော ရောင်းသူနှင့်ဝယ်ယူတို့၏ တာဝန်ယူမှုနှင့် တာဝန်ရှိမှုတို့အား ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။


အဆိုပါတာဝန်ယူမှုနှင့် တာဝန်ရှိမှုတို့မှာ


၁။ ကုန်ပစ္စည်းလွှဲအပ်သည့်နေရာ


          အင်ကိုတမ်းသည် ကုန်ရောင်းသူနှင့် ကုန်ဝယ်သူတို့၏ ကုန်ပစ္စည်းလွှဲအပ်သည့်နေရာတို့တွင် ကုန်ပစ္စည်းများ ပျောက်ဆုံး၊ ပျက်စီးမှုအန္တရယ်နှင့် တာဝန်ရှိမှုတို့ကိုဖော်ပြထားပါသည်။


၂။ သယ်ယူပို့ဆောင်စရိတ်


          အင်ကိုတမ်းတွင် မည့်သည့်ဘက်မှ သယ်ယူပို့ဆောင်စရိတ်အား ကျခံရမည့်ကို ဖော်ပြထားပါသည်။


၃။ ပို့ကုန်၊ သွင်းကုန်လုပ်ငန်းများ


          အင်ကိုတမ်းတွင် ပို့ကုန်၊ သွင်းကုန်လုပ်ငန်းများကို မည့်သည့်ဘက်က ဆောင်ရွက်ရမည်ကို ဖော်ပြထားပါသည်။


၄။ အာမခံစရိတ်


          အာမခံစရိတ်အား မည့်သည့်ဘက်က ကျခံရမည်ကို ဖော်ပြထားပါသည်။




EXW, FCA, FAS, FOB, CFR, CIF, CPT, CIP, DAT, DAP နှင့် DDP တို့သည် အင်ကိုတမ်း ၂၀၁၀ ပါ အတိုကောက် အခေါ်အဝေါ်များ ဖြစ်ပါသည်။





EXW – Ex Works (named place of delivery)

 

Ex Works သည် ကုန်ရောင်းသူအတွက် တာဝန်ရှိမှု အနည်းဆုံး အင်ကိုတမ်းဖြစ်ပြီး ကုန်ဝယ်သူအတွက် တာဝန်ရှိမှု အများဆုံးဖြစ်ပါသည်။ ကုန်ဝယ်သူသည် ကုန်ပစ္စည်းကို ကုန်ရောင်းသူ၏ လုပ်ငန်းဌာနဝန်းကျင် စက်ရုံ၊ သိုလှောင်ရုံတို့မှ လွှဲပြောင်းရယူရသည့်အတွက်ဖြစ်ပါသည်။ ကုန်ဝယ်သူသည် သယ်ယူပို့ဆောင်မှု အားလုံးကို တာဝန်ယူစီမံရပြီး အာမခံကြေးကိုလည်း ပေးရပါသည်။




FCA – Free Carrier (named place of delivery)

 


 ကုန်ရောင်းသူသည် ကုန်ပစ္စည်းများကို သတ်မှတ်ထားသည့် နေရာ၌ ကုန်ဝယ်သူက စေလွှတ်သည့် ကုန်သယ်ယာဉ်သို့လွဲပေးရန်ဖြစ်ပါသည်။ သဘောတူထားသည့်နေရာသည် ရောင်းသူ၏ အဆောက်အအုံ ဥပစာအတွင်းဆိုလျှင် ကုန်တင်ယာဉ်ပေါ်သို့ကုန်ပစ္စည်းတင်ခကို ရောင်းသူမှ တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်ပြီး ပြင်ပတွင်ဖြစ်ပါက ကုန်တင်ခကို ဝယ်သူက ကျခံရမည်ဖြစ်ပါသည်။





FAS – Free Alongside Ship (named port of shipment)

 

ကုန်ပစ္စည်းများကို သတ်မှတ်ထားသည့် ကုန်တင်ဆိပ်ကမ်းရှိ ကုန်တင်သဘောၤဘေးအရောက် ပို့ဆောင်ပြီးသည့် အချိန်မှစ၍ ကုန်ရောင်းသူ၏ ကုန်ပစ္စည်း လွှဲအပ်မှုတာဝန်ပြီးဆုံးပါသည်။ ထိုသို့ဘေးချင်းယှဉ်ထားသည့်နေရာမှ သဘောၤပေါ်သို့ တင်ရာတွင် ကုန်ကျသော စရိတ်စကကိုလည်းကောင်း၊ အာမခံကြေးကိုလည်းကောင်း၊ သဘောၤသယ်ဆာင်ခ ကိုလည်းကောင်း ကုန်ဝယ်သူက ပေးချေရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ပင်လယ်ရေကြောင်း သို့မဟုတ် ပြည်တွင်းရေကြောင်းဖြင့် ပို့ဆောင်ခြင်းအတွက်သာ အသုံးပြုရန်ဖြစ်ပါသည်။




FOB – Free on Board (named port of shipment)



ကုန်ရောင်းသူသည် ကုန်ဝယ်သူက သတ်မှတ်ထားသည့် သဘောၤပေါ်သို့ ကုန်ပစ္စည်းများကို တင်ဆောင်ပေးရခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ကုန်ပစ္စည်းများ သဘောၤပေါ်သို့ ရောက်ပြီးလျှင် ပစ္စည်းပျောက်ဆုံး သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းတို့တွင် ရောင်းသူတွင် တာဝန်မရှိတော့ဘဲ ဝယ်ယူသူသည် ကုန်ကျစရိတ် အားလုံးကို ကျခံရမည်ဖြစ်ပါသည်။




CFR – Cost and Freight (named port of destination)

 



ကုန်ရောင်းသူသည် တင်ပို့ရမည့် ပစ္စည်းများကို သဘာၤကြီးပေါ်အရောက်တင်ပို့ပေးပြီး သဘောၤခကုန်ကျစရိတ်ကိုပါ တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ကုန်ပစ္စည်းများ ပျောက်ဆုံး၊ ပျက်စီးမှုအန္တရယ်ကို ဝယ်ယူသူက တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။




CIF – Cost, Insurance & Freight (named port of destination)

 

 

ကုန်ရောင်းသူသည် တင်ပို့ရမည့် ပစ္စည်းများကို သဘာၤကြီးပေါ်အရောက်တင်ပို့ပေးပြီး သဘောၤခ ကုန်ကျစရိတ်အပါအဝင် ကုန်ပစ္စည်းများအတွက် အာမခံစရိတ်ကိုပါ တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။




DAP – Delivered At Place (named place of destination)



ကုန်ရောင်းသူသည် ကုန်ပစ္စည်းများကို ပန်းတိုင်ကုန်ချနေရာတွင် ကုန်ဝယ်သူအတွက် ကုန်ချယူနိုင်အောင် အသင့်ထားပေးရန်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အသင့်ထားရှိပြီးသည်အထိ ကုန်ကျစရိတ်နှင့် ကုန်ပစ္စည်း ပျောက်ဆုံးမှုကို ကျခံတာဝန်ယူရန်ဖြစ်ပါသည်။ ကုန်ဝယ်သူသည်  သွင်းကုန်အတွက် ကျသည့်စရိတ်များနှင့် ကုန်ပစ္စည်းချခများကို တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။




DAT – Delivered At Terminal (named terminal at port or place of destination)

 



ရောင်းသူနှင့်ဝယ်ယူတို့ သဘောတူထားသည့် ပန်းတိုင်ကုန်ချဆိပ်ကမ်း၊ ကုန်ချစခန်းနေရာထိ ရောင်းသူက ကုန်ပစ္စည်း ပျောက်ဆုံးမှုနှင့် ပျက်စီးမှုအတွက် တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ကုန်ပစ္စည်းချပြီးနောက် ကုန်ဝယ်သူသည် သွင်းကုန်ဆိုင်ရာ အကောက်ခွန်လုပ်ငန်းများနှင့် သယ်ဆောင်ခများကို တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။



DDP – Delivered Duty Paid (named place of destination)

 

 

ကုန်ရောင်းသူအနေဖြင့် ကုန်ပစ္စည်းအတွက် တာဝန်ယူရမှုအများဆုံးဖြစ်ပါသည်။ ကုန်ရောင်းသူသည် ကုန်ဝယ်သူနှင့်သဘောတူထားသည့် ကုန်ဝယ်သူ၏ ကုန်လှောင်ရုံ သို့မဟုတ် ကုန်ဝယ်သူ သတ်မှတ်သည့်နေရာသို့ ပို့ဆောင်ပေးရန်ဖြစ်ပါသည်။ ရောင်းသူသည် ပို့ကုန် ရှင်းလင်းရေး အတွက်သာမက သွင်းကုန် ရှင်းလင်းရေးအတွက်ပါတာဝန်ရှိပါသည်။



Incoterms များဖြစ်သော EXW, FCA, CPT, CIP, DAT, DAP နှင့် DDP တို့အား မည်သည့် သယ်ယူပို့ဆောင်မှု နည်းလမ်းတွင်မဆိုအသုံးပြုပြီး FAS, FOB, CFR နှင့် CIF တို့အား ပင်လယ်ရေကြောင်း သို့မဟုတ် ပြည်တွင်းရေကြောင်းဖြင့် ပို့ဆောင်ခြင်းအတွက်သာ အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

ကိုးကားချက်များ


၁။ အင်ကိုတမ်း ၂၀၁၀၊ သိန်းလွင် (ပြည်ပပို့ကုန်)
၂။ ပြည်ပပို့ကုန် သွင်းကုန်စာချုပ်များ၊ သိန်းလွင် (ပြည်ပပို့ကုန်)
၃။ Capt Rajeev Jassal (https://www.myseatime.com)
၄။ https://en.wikipedia.org/wiki/Incoterms

ပိုင်နက်ပင်လယ်၏ ဥပဒေသဘောတရား

ပိုင်နက်ပင်လယ်၏ ဥပဒေသဘောတရား

 

မြန်မာနိုင်ငံပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်ဇုန်များဥပဒေကို နိုင်ငံတော်၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် ပိုင်နက်ပင်လယ်၊ ဆက်စပ်ဇုန်၊ သီးသန့်စီးပွားရေးဇုန်နှင့် ကမ်းလွန်ရေတိမ်ပိုင်းတို့တွင် လုံခြုံရေး၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု ရှိစေရန်၊ နိုင်ငံတော်၏ ပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်ဇုန်များအတွင်းရှိ သဘာဝသယံဇာတများအား ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်၊ စနစ်တကျ ရေရှည်ထုတ်ယူသုံးစွဲရန်နှင့် အဏ္ဏဝါသိပ္ပံဆိုင်ရာ သုတေသနလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်၊ နိုင်ငံတော်၏ ပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်ဇုန်များအတွင်း ရေထု၊ လေထုနှင့် အဏ္ဏဝါပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်ညစ်ညမ်းမှုများမှ ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်တို့ကို ရည်ရွယ်၍ ပြဌာန်းခဲ့ပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်ဇုန်များဥပဒေ ပုဒ်မ ၅ တွင် နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာသည် ပိုင်နက်ပင်လယ်၊ ယင်းအောက်ရှိ ပင်လယ်ကြမ်းပြင်၊ အောက်ခံမြေထုနှင့် ယင်းအထက်ရှိ လေထုအထိ သက်ရောက်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်ဇုန်များဥပဒေ ပုဒ်မ ၄ တွင် နိုင်ငံတော်၏ ပိုင်နက်ပင်လယ်သည် အခြေခံမျဉ်းများမှ ပင်လယ်ဘက်သို့ ရေမိုင် ၁၂ မိုင်အထိ ကျယ်ဝန်းသည်။

မြန်မာနိုင်ငံပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်ဇုန်များဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၇ တွင် နိုင်ငံတော်၏ ဆက်စပ်ဇုန်သည် ပိုင်နက်ပင်လယ်၏ ပြင်ပတွင်တည်ရှိပြီး ပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် တစ်ဆက်တည်းဖြစ်သည့်အပြင် အခြေခံမျဉ်းမှ ပင်လယ်ဘက်သို့ ရေမိုင် ၂၄ မိုင်အထိ ကျယ်ဝန်းသည်။

မြန်မာနိုင်ငံပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်ဇုန်များဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၉ တွင် နိုင်ငံတော်၏ သီးသန့်စီးပွားရေးဇုန်သည် ပိုင်နက်ပင်လယ်၏ ပြင်ပတွင်တည်ရှိပြီး ပိုင်နက်ပင်လယ် နှင့် တစ်ဆက်တည်းဖြစ်သည်။ ယင်းသီးသန့်စီးပွားရေးဇုန်သည် အခြေခံမျဉ်းမှ ပင်လယ်ဘက်သို့ ရေမိုင် ၂၀၀ ထိ ကျယ်ဝန်းသည်။

ပိုင်နက်ပင်လယ်ပြင်အတွင်း အပြစ်ကင်းစွာ ဖြတ်သန်းသွားလာခြင်း

ကုလသမဂ္ဂပင်လယ်ပြင်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ Article (17) အရ ကုန်တွင်းပိတ်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံမှဖြစ်စေ၊ ကမ်းရိုးတန်းရှိ နိုင်င်္ငတစ်နိုင်ငံမှဖြစ်စေ ပိုင်ဆိုင်သော သင်္ဘောများသည် အခြားကမ်းရိုးတန်း နိုင်ငံများ၏ ပိုင်နက်ပင်လယ်များအပေါ်မှ အပြစ်ကင်းမဲ့စွာ ဖြတ်သန်းသွားလာ ခုတ်မောင်းခွင့်ရှိကြပါသည်။

ဖြတ်သန်သွားလာခွင့်ဆိုရာတွင် –
(က) ထိုအခြားနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေကြောင်းများနှင့် သင်္ဘောကုန်တင် ကုန်ချပြုလုပ်သည့် နေရာများ၊ ပြည်တွင်းရေကြောင်းလမ်းများ၏ အပြင်ရှိ ဆိပ်ကမ်းများတွင် ဝင်ရောက် ရပ်နားခြင်း မရှိစေရပါ။
(ခ) အခြားနိုငံ၏ ပိုင်နက်ပင်လယ်ပြင်ကို ဖြတ်သန်းရာတွင် ဆက်တိုင်နှင့် ဆောလျင်စွာ ဖြတ်သန်းရမည်ဖြစ်ပါသည်။

သို့ရာတွင် ဘေးဒုက္ခဆိုက်ရောက်နေသော လူ ၊ သင်္ဘောနှင့် လေယာဉ်ပျံများကို ကယ်ဆယ်ရန် အတွက် ခေတ္တခဏရပ်နားခြင်း၊ ကျောက်ချခြင်းများကိုမူ ယာယီပြုလုပ်ခွင့်ရှိပါသည်။ ထို့ပြင်ပင်လယ်ပြင် တွင် ကြုံတွေ့ရသော မလွှဲမရှောင်သာသည့် ဘေးအန္တရာယ်ကို ရှောင်လွှဲရန် အခြားနိုင်ငံများ၏ သင်္ဘောဆိပ်များတွင် ခေတ္တခဏ ခွင့်ပြုချက်ရယူ၍ အန္တရာယ်မှ ခိုလှုံရပ်နားခွင့်ရှိပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်ဇုန်များဥပဒေ ပုဒ်မ ၇ တွင်

ပိုင်နက်ပင်လယ်အတွင်း ဖြတ်သန်းနေစဉ် –

(က) မည်သည့်နိုင်ငံခြားရေယာဉ်မဆို နိုင်ငံတော်၏ တည်ဆဲဥပဒေများကို လိုက်နာရမည်။
(ခ) မည်သည့်နိုင်ငံခြားရေယာဉ်မဆို သဘာဝဘေးအန္တရာယ် သို့မဟုတ် တားဆီးရှောင်လွှဲခြင်း မပြုနိုင် သည့် အကြောင်းမှတစ်ပါး ပိုင်နက်ပင်လယ်အတွင်း ရပ်နားခြင်း၊ ကျောက်ချခြင်းမပြုဘဲ အတိုဆုံး လမ်းကြောင်းမှ ဖြတ်သန်းရမည်။
(ဂ) နိုင်ငံခြား ငါးဖမ်းရေယာဉ်သည် ပင်လယ်ခရီးထွက်သည့်အခါ ငါးဖမ်းပစ္စည်းကိရိယာများကို သိမ်းဆည်းထားရှိနေကျအတိုင်း စနစ်တကျ ထားရှိရမည်။
(ဃ) နိုင်ငံခြားသုတေသနရေယာဉ်သည် အစိုးရအဖွဲ့၏ ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်ရရှိမှသာ သုတေသန လုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်ရမည်။
(င) နိုင်ငံခြားရေငုပ်သင်္ဘောများနှင့် ရေအောက်တွင် သွားလာနိုင်သော အခြားယာဉ်များသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ပေါ်တွင်သာ ခုတ်မောင်းရမည့်အပြင် သက်ဆိုင်ရာအလံကို လွှင့်ထူရမည်။

မြန်မာနိုင်ငံပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်ဇုန်များဥပဒေ ပုဒ်မ ၈ တွင်

နိုင်ငံခြားရေယာဉ်သည် ပိုင်နက်ပင်လယ်အတွင်း အပြစ်ကင်းသော ဖြတ်သန်းမှုပြုနေစဉ် အောက်ပါ ပြုလုပ်မှုတစ်ခုခုကို ပြုမူဆောင်ရွက်ပါက နိုင်ငံတော်၏ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးနှင့် တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး သို့မဟုတ် လုံခြုံရေးကို ထိပါးစေသည်ဟု မှတ်ယူရမည်-

(က) နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာ၊ နယ်မြေတည်တံ့ခိုင်မြဲမှု သို့မဟုတ် နိုင်ငံရေးလွတ်လပ်ခွင့်ကို သော်လည်းကောင်း၊ ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်းပါ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ၏ သဘောတရားများ ကိုသော်လည်းကောင်း ချိုးဖောက်သော ခြိမ်းခြောက်မှု၊ အင်အားသုံးမှု သို့မဟုတ် အခြားပြုလုပ်မှုတစ်ခုခု ကို ပြုလုပ်ခြင်း၊
(ခ) မည်သည့်လက်နက် အမျိုးအစားကိုမဆို စမ်းသပ်ခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခြင်း သို့မဟုတ် အသုံးပြုခြင်း၊
(ဂ) နိုင်ငံတော်၏ လုံခြုံရေး သို့မဟုတ် ကာကွယ်ရေးကို ထိပါးနှောင့်ယှက်စေမည့် သတင်းအချက် အလက်များ စုဆောင်းခြင်း၊
(ဃ) နိုင်ငံတော်၏ လုံခြုံရေး သို့မဟုတ် ကာကွယ်ရေးကို ထိပါးစေသော ဝါဒဖြန့်ခြင်း၊
(င) ရေယာဉ်ပေါ်သို့ မည်သည့်ယာဉ် အမျိုးအစားကိုမဆို အတက်အဆင်းပြုလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် အတင် အချ ပြုလုပ်ခြင်း၊
(စ) စစ်လက်နက်များကို ရေယာဉ်ပေါ်မှ ပစ်လွှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် စစ်လက်နက်ကိရိယာများကို အတင် အချ ပြုလုပ်ခြင်း၊
(ဆ) နိုင်ငံတော်၏ အကောက်ခွန်၊ ငွေကြေး၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး သို့မဟုတ် ကျန်းမာသန့်ရှင်းရေး ဆိုင်ရာ တည်ဆဲဥပဒေများအရ ခွင့်ပြုထားခြင်းမရှိသောပစ္စည်း၊ ငွေ၊ လူပုဂ္ဂိုလ် သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်ကို အတင်အချပြုလုပ်ခြင်း၊
(ဇ) ရေထု၊ လေထုနှင့် အဏ္ဏဝါပတ်ဝန်းကျင်ကို ညစ်ညမ်းစေရန်၊ ထိခိုက်ပျက်စီးစေရန် လုပ်ဆောင်ခြင်း၊
(ဈ) ငါးအပါအဝင် ရေနေသတ္တဝါများ၊ အပင်များကို တစ်နည်းနည်းဖြင့် ဖမ်းယူခြင်း၊ စုဆောင်းခြင်း၊ ငါးလုပ်ငန်းပြုလုပ်ခြင်း၊ ယင်းလုပ်ငန်းများအတွက် အထောက်အကူပြုလုပ်ငန်းနှင့် ပြင်ဆင်ခြင်း လုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ သဘာဝသယံဇာတများကို ပျက်စီးဆုံးရှုံး နစ်နာစေရန် ပြုလုပ်ခြင်း၊
(ည) သုတေသနလုပ်ငန်းများ သို့မဟုတ် တိုင်းတာမှု လုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(ဋ) နိုင်ငံတော်၏ ဆက်သွယ်ရေးစနစ်၊ အခြားအထောက်အကူပြုပစ္စည်း၊ တပ်ဆင်ထားသော ပစ္စည်း ကိရိယာ သို့မဟုတ် အဆောက်အအုံများကို နှောင့်ယှက်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လုပ်ဆောင်မှုတစ်ခုခုကို ပြုလုပ်ခြင်း၊
(ဌ) အပြစ်ကင်းသော ဖြတ်သန်းမှုနှင့် တိုက်ရိုက်သက်ဆိုင်မှုမရှိသည့် အခြားဆောင်ရွက်ချက် တစ်ခုခုကို ပြုလုပ်ခြင်း။

မြန်မာနိုင်ငံပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်ဇုန်များဥပဒေ ပုဒ်မ ၉ တွင်

နိုင်ငံခြားရေယာဉ်သည် ပိုင်နက်ပင်လယ်အတွင်း အပြစ်ကင်းသော ဖြတ်သန်းမှုကို ပြုရာတွင် သက်ဆိုင်ရာတည်ဆဲဥပဒေများကို လိုက်နာရမည့်အပြင် ပင်လယ်ပြင်၌ ရေယာဉ်တိုက်မှု ဖြစ်ပွားခြင်းကို ကာကွယ်ခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်းသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစည်းမျဉ်းများကိုလည်း လိုက်နာရမည်။

မြန်မာနိုင်ငံပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်ဇုန်များဥပဒေ ပုဒ်မ ၁၀ တွင်

၁၀။ (က) ရေနံတင် ရေယာဉ်များ၊ အဏုမြူစွမ်းအင်သုံး ရေယာဉ်များနှင့် အဏုမြူသဘောအရဖြစ်စေ၊ ပင်ကိုယ်သဘောအရဖြစ်စေ၊ အခြားသော အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့် သို့မဟုတ် အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေ သည့် ပစ္စည်းများကို သယ်ဆောင်သောရေယာဉ်များသည် နိုင်ငံတော်က ကန့်သတ်ထိန်းချုပ်ပြီး သတ်မှတ်ပေးသော ရေလမ်းကြောင်းအတိုင်း ဖြတ်သန်းသွားလာရမည်။
(ခ) ပုဒ်မခွဲ (က) အရ ဖြတ်သန်းရာတွင် သက်ဆိုင်ရာရေယာဉ်သည် လိုအပ်သော စာရွက်စာတမ်းများကို ယူဆောင်လာရမည့်အပြင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များအရ ယင်းရေယာဉ်များအတွက် သတ်မှတ်ထားသည့် ကြိုတင်ကာကွယ်ခြင်းဆိုင်ရာ အစီအမံများကိုလည်း လိုက်နာဆောင်ရွက်ရမည်။

ရေငုပ်သင်္ဘောများနှင့် အခြားရေအောက်သွားရေယာဉ်များ လိုက်နာရန်စည်းကမ်း

နိုင်ငံခြားရေငုပ်သင်္ဘောတစ်စင်း သို့မဟုတ် ရေအောက်တွင် လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်သော ရေယာဉ်များသည် အခြားနိုင်ငံ၏ ပိုင်နက်ပင်လယ်ပြင်ကို အပြစ်ကင်းမဲ့စွာ ဖြတ်သန်းသွားလာမည်ဆိုလျှင် ရေပြင်ပေါ်မှသာ ခုတ်မောင်းသွားလာပိုင်ခွင့်ရှိပြီး မိမိနိုငံ၏အလံတော်ကို လွှင့်ထူပြသထားရမည်ဖြစ်ပါသည်။ (Article 20)

တားမြစ်ချက်များ

မြန်မာနိုင်ငံပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်ဇုန်များဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၀ မှ ၃၂ ထိ တားမြစ်ချက်များကို ပြဌာန်းထားပါသည်။

၃၀။ ဆက်စပ်ဇုန်၏ ပင်လယ်ကြမ်းပြင်တွင်တည်ရှိနေသော ရှေးဟောင်းဝတ္ထုပစ္စည်းနှင့် သမိုင်းဝင် ပစ္စည်းများအပါအဝင် မည်သည့်ဝတ္ထု ပစ္စည်းကိုမဆို အစိုးရအဖွဲ့၏ ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်မရရှိဘဲ မည်သူမျှ ရွှေ့ပြောင်းခြင်း မပြုရ။

၃၁။ မည်သူမျှ သီးသန့်စီးပွားရေးဇုန်တွင် အစိုးရအဖွဲ့၏ ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်မရရှိဘဲ အောက်ပါတစ်ခုခုကို မပြုလုပ်ရ-
(က) စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း၊
(ခ) သဘာဝသယံဇာတများကို ဖမ်းယူခြင်း၊ တူးဖော်ခြင်း သို့မဟုတ် ထုတ်လုပ်ခြင်း၊
(ဂ) သုတေသန လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(ဃ) မည်သည့်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်မဆို တူးဖော်ထုတ်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် တွင်းတူးခြင်း၊
(င) လူသားတို့ဖန်တီးသော ကျွန်း၊ ကမ်းလွန်စခန်း၊ အဆောက်အအုံနှင့် အခြားပစ္စည်းကိရိယာများကို တည်ဆောက်ခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် အသုံးပြုခြင်း၊

၃၂။ မည်သူမျှ ကမ်းလွန်ရေတိမ်ပိုင်းတွင် အစိုးရအဖွဲ့၏ ကြိုတင်ခွင့်ပြုချက်မရရှိဘဲ အောက်ပါတစ်ခုခုကို မပြုလုပ်ရ-
(က) စူးစမ်းရှာဖွေခြင်း၊
(ခ) သဘာဝသယံဇာတများကို ဖမ်းယူခြင်း၊ တူးဖော်ခြင်း သို့မဟုတ် ထုတ်လုပ်ခြင်း၊
(ဂ) သုတေသန လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊
(ဃ) မည်သည့်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်မဆို ရှာဖွေခြင်း၊ တူးဖော်ခြင်း သို့မဟုတ် တွင်းတူးခြင်း၊
(င) လူသားတို့ဖန်တီးသော ကျွန်း၊ ကမ်းလွန်စခန်း၊ အဆောက်အအုံနှင့် အခြားပစ္စည်းကိရိယာများကို တည်ဆောက်ခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် အသုံးပြုခြင်း၊
(စ) ရေအောက်ကေဘယ်လ်ကြိုး၊ ပိုက်လိုင်းများချခြင်း သို့မဟုတ် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း။

မြန်မာနိုင်ငံပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်ဇုန်များဥပဒေ ပုဒ်မ ၃၃ မှ ၃၇ ထိ ပြစ်မှုနှင့် ပြစ်ဒဏ်များကို ပြဌာန်းထားပါသည်။

အဆိုပါတားမြစ်ချက်များနှင် ဤဥပဒေအရ ထုတ်ပြန်သော နည်းဥပဒေတစ်ရပ်ရပ်ကို ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်လျှင် ခုနစ်နှစ်ထက်မပိုသော ထောင်ဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်ခံရမည်ဖြစ်သည်။ ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်ရန် အားပေးကူညီလျှင်လည်း မူရင်းပြစ်မှုတွင် သတ်မှတ်ထားသည့် ပြစ်ဒဏ်အတိုင်း ချမှတ်ခံရမည်ဖြစ်သည်။ ထိို့ပြင် ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်ရန် အားထုတ်လျှင် သုံးနှစ်ထက်မပိုသော ထောင်ဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်ခံရမည် ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်ဇုန်များဥပဒေ ပုဒ်မ ၇၊ ၈ သို့မဟုတ် ၁၀ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်တစ်ရပ်ရပ်ကို ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်ခြင်း သော်လည်းကောင်း၊ ဖောက်ဖျက်ကျူးလွန်ရန် အားထုတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အားပေးကူညီခြင်းပြုလျှင် သော်လည်းကောင်း သက်ဆိုင်ရာ တည်ဆဲဥပဒေများအရ အရေးယူခြင်းခံရမည် ဖြစ်ပါသည်။

 

ကိုးကားချက်များ

မြန်မာနိုင်ငံပိုင်နက်ပင်လယ်နှင့် ပင်လယ်ဇုန်များဥပဒေ

ဦးကျော်ညွန့် အငြိမ်းစား အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရေကြောင်းဥပဒေ ပါမောက္ခ ဒါလီယံရေကြောင်းတက္ကသိုယ် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ပင်လယ်ရေကြောင်း ဥပဒေများလက်စွဲ စာအုပ် စာ ၁၀၆