အင်ကိုတမ်း ( Incoterms )

အင်ကိုတမ်း ( Incoterms )



အင်ကိုတမ်း ( Incoterms ) ဆိုသည်မှာ နိုင်ငံတကာ ကုန်စည် ကူသန်းရောင်းဝယ်မှု အသုံးအနှုန်းများ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ ( International Commercial terms ) ၏ အတိုကောက်ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းအသုံးအနှုန်းများသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးတွင်အသုံးပြုနေသော ကုန်ရောင်းစာချုပ်များနှင့် ဆက်စပ်နေပါသည်။


အင်ကိုတမ်းများကို အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာကုန်သည်ကြီးများအသင်းမှ ထုတ်ဝေခဲ့ပါသည်။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကူသန်းရောင်းဝယ်မှု အသုံးအနှုန်းများ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများအား အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကုန်သည်ကြီးများအသင်းမှ ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ပထမအကြိမ်အဖြစ် အင်ကိုတမ်းဟုခေါ်ဆိုက  ၁၉၃၆ ခုနှစ်တွင် ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ပါသည်။ ထုတ်ဝေခဲ့သည့် အင်ကိုတမ်းများကို ၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်၊ ၁၉၇၆ ခုနှစ်၊ ၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ၁၉၉၀ ခုနှစ်၊ ၂၀၀၀ ခုနှစ်တို့တွင် အသီးသီးပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင် ရှစ်ကြိမ်မြောက် အဖြစ်ပြင်ဆင်ထုင်ဝေခဲ့ပြီးနောက် ယခုအချိန်အထိ ကျင့်သုံးလျက်ရှိပါသည်။


ကုန်သေတ္တာများသည် ခရီးဆုံးမရောက်မီ ရက်ပိုင်းများစွာသွားလာကြရသဖြင့် ၎င်းနေရက်များတွင် လုံခြုံဘေးကင်းရန်လိုအပ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကုန်ရောင်းသူများနှင့် ကုန်ဝယ်သူများသည် ကုန်ပစ္စည်းများကို ပို့ဆောင်ရာတွင် ရောင်းသူ၏ တာဝန်နှင့် ဝယ်သူတို့၏ တာဝန်တို့ကို ကြိုတင် သတ်မှတ်ထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ အင်ကိုတမ်းများသည် ကုန်ပစ္စည်းများကို ဖြန့်ဖြူးရာတွင် ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သော ရောင်းသူနှင့်ဝယ်ယူတို့၏ တာဝန်ယူမှုနှင့် တာဝန်ရှိမှုတို့အား ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။


အဆိုပါတာဝန်ယူမှုနှင့် တာဝန်ရှိမှုတို့မှာ


၁။ ကုန်ပစ္စည်းလွှဲအပ်သည့်နေရာ


          အင်ကိုတမ်းသည် ကုန်ရောင်းသူနှင့် ကုန်ဝယ်သူတို့၏ ကုန်ပစ္စည်းလွှဲအပ်သည့်နေရာတို့တွင် ကုန်ပစ္စည်းများ ပျောက်ဆုံး၊ ပျက်စီးမှုအန္တရယ်နှင့် တာဝန်ရှိမှုတို့ကိုဖော်ပြထားပါသည်။


၂။ သယ်ယူပို့ဆောင်စရိတ်


          အင်ကိုတမ်းတွင် မည့်သည့်ဘက်မှ သယ်ယူပို့ဆောင်စရိတ်အား ကျခံရမည့်ကို ဖော်ပြထားပါသည်။


၃။ ပို့ကုန်၊ သွင်းကုန်လုပ်ငန်းများ


          အင်ကိုတမ်းတွင် ပို့ကုန်၊ သွင်းကုန်လုပ်ငန်းများကို မည့်သည့်ဘက်က ဆောင်ရွက်ရမည်ကို ဖော်ပြထားပါသည်။


၄။ အာမခံစရိတ်


          အာမခံစရိတ်အား မည့်သည့်ဘက်က ကျခံရမည်ကို ဖော်ပြထားပါသည်။




EXW, FCA, FAS, FOB, CFR, CIF, CPT, CIP, DAT, DAP နှင့် DDP တို့သည် အင်ကိုတမ်း ၂၀၁၀ ပါ အတိုကောက် အခေါ်အဝေါ်များ ဖြစ်ပါသည်။





EXW – Ex Works (named place of delivery)

 

Ex Works သည် ကုန်ရောင်းသူအတွက် တာဝန်ရှိမှု အနည်းဆုံး အင်ကိုတမ်းဖြစ်ပြီး ကုန်ဝယ်သူအတွက် တာဝန်ရှိမှု အများဆုံးဖြစ်ပါသည်။ ကုန်ဝယ်သူသည် ကုန်ပစ္စည်းကို ကုန်ရောင်းသူ၏ လုပ်ငန်းဌာနဝန်းကျင် စက်ရုံ၊ သိုလှောင်ရုံတို့မှ လွှဲပြောင်းရယူရသည့်အတွက်ဖြစ်ပါသည်။ ကုန်ဝယ်သူသည် သယ်ယူပို့ဆောင်မှု အားလုံးကို တာဝန်ယူစီမံရပြီး အာမခံကြေးကိုလည်း ပေးရပါသည်။




FCA – Free Carrier (named place of delivery)



 ကုန်ရောင်းသူသည် ကုန်ပစ္စည်းများကို သတ်မှတ်ထားသည့် နေရာ၌ ကုန်ဝယ်သူက စေလွှတ်သည့် ကုန်သယ်ယာဉ်သို့လွဲပေးရန်ဖြစ်ပါသည်။ သဘောတူထားသည့်နေရာသည် ရောင်းသူ၏ အဆောက်အအုံ ဥပစာအတွင်းဆိုလျှင် ကုန်တင်ယာဉ်ပေါ်သို့ကုန်ပစ္စည်းတင်ခကို ရောင်းသူမှ တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်ပြီး ပြင်ပတွင်ဖြစ်ပါက ကုန်တင်ခကို ဝယ်သူက ကျခံရမည်ဖြစ်ပါသည်။




FAS – Free Alongside Ship (named port of shipment)


ကုန်ပစ္စည်းများကို သတ်မှတ်ထားသည့် ကုန်တင်ဆိပ်ကမ်းရှိ ကုန်တင်သဘောၤဘေးအရောက် ပို့ဆောင်ပြီးသည့် အချိန်မှစ၍ ကုန်ရောင်းသူ၏ ကုန်ပစ္စည်း လွှဲအပ်မှုတာဝန်ပြီးဆုံးပါသည်။ ထိုသို့ဘေးချင်းယှဉ်ထားသည့်နေရာမှ သဘောၤပေါ်သို့ တင်ရာတွင် ကုန်ကျသော စရိတ်စကကိုလည်းကောင်း၊ အာမခံကြေးကိုလည်းကောင်း၊ သဘောၤသယ်ဆာင်ခ ကိုလည်းကောင်း ကုန်ဝယ်သူက ပေးချေရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ပင်လယ်ရေကြောင်း သို့မဟုတ် ပြည်တွင်းရေကြောင်းဖြင့် ပို့ဆောင်ခြင်းအတွက်သာ အသုံးပြုရန်ဖြစ်ပါသည်။




FOB – Free on Board (named port of shipment)



ကုန်ရောင်းသူသည် ကုန်ဝယ်သူက သတ်မှတ်ထားသည့် သဘောၤပေါ်သို့ ကုန်ပစ္စည်းများကို တင်ဆောင်ပေးရခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ကုန်ပစ္စည်းများ သဘောၤပေါ်သို့ ရောက်ပြီးလျှင် ပစ္စည်းပျောက်ဆုံး သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းတို့တွင် ရောင်းသူတွင် တာဝန်မရှိတော့ဘဲ ဝယ်ယူသူသည် ကုန်ကျစရိတ် အားလုံးကို ကျခံရမည်ဖြစ်ပါသည်။




CFR – Cost and Freight (named port of destination)




ကုန်ရောင်းသူသည် တင်ပို့ရမည့် ပစ္စည်းများကို သဘာၤကြီးပေါ်အရောက်တင်ပို့ပေးပြီး သဘောၤခကုန်ကျစရိတ်ကိုပါ တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် ကုန်ပစ္စည်းများ ပျောက်ဆုံး၊ ပျက်စီးမှုအန္တရယ်ကို ဝယ်ယူသူက တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။




CIF – Cost, Insurance & Freight (named port of destination)



ကုန်ရောင်းသူသည် တင်ပို့ရမည့် ပစ္စည်းများကို သဘာၤကြီးပေါ်အရောက်တင်ပို့ပေးပြီး သဘောၤခ ကုန်ကျစရိတ်အပါအဝင် ကုန်ပစ္စည်းများအတွက် အာမခံစရိတ်ကိုပါ တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။




DAP – Delivered At Place (named place of destination)



ကုန်ရောင်းသူသည် ကုန်ပစ္စည်းများကို ပန်းတိုင်ကုန်ချနေရာတွင် ကုန်ဝယ်သူအတွက် ကုန်ချယူနိုင်အောင် အသင့်ထားပေးရန်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် အသင့်ထားရှိပြီးသည်အထိ ကုန်ကျစရိတ်နှင့် ကုန်ပစ္စည်း ပျောက်ဆုံးမှုကို ကျခံတာဝန်ယူရန်ဖြစ်ပါသည်။ ကုန်ဝယ်သူသည်  သွင်းကုန်အတွက် ကျသည့်စရိတ်များနှင့် ကုန်ပစ္စည်းချခများကို တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။




DAT – Delivered At Terminal (named terminal at port or place of destination)




ရောင်းသူနှင့်ဝယ်ယူတို့ သဘောတူထားသည့် ပန်းတိုင်ကုန်ချဆိပ်ကမ်း၊ ကုန်ချစခန်းနေရာထိ ရောင်းသူက ကုန်ပစ္စည်း ပျောက်ဆုံးမှုနှင့် ပျက်စီးမှုအတွက် တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ကုန်ပစ္စည်းချပြီးနောက် ကုန်ဝယ်သူသည် သွင်းကုန်ဆိုင်ရာ အကောက်ခွန်လုပ်ငန်းများနှင့် သယ်ဆောင်ခများကို တာဝန်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။



DDP – Delivered Duty Paid (named place of destination)



ကုန်ရောင်းသူအနေဖြင့် ကုန်ပစ္စည်းအတွက် တာဝန်ယူရမှုအများဆုံးဖြစ်ပါသည်။ ကုန်ရောင်းသူသည် ကုန်ဝယ်သူနှင့်သဘောတူထားသည့် ကုန်ဝယ်သူ၏ ကုန်လှောင်ရုံ သို့မဟုတ် ကုန်ဝယ်သူ သတ်မှတ်သည့်နေရာသို့ ပို့ဆောင်ပေးရန်ဖြစ်ပါသည်။ ရောင်းသူသည် ပို့ကုန် ရှင်းလင်းရေး အတွက်သာမက သွင်းကုန် ရှင်းလင်းရေးအတွက်ပါတာဝန်ရှိပါသည်။



Incoterms များဖြစ်သော EXW, FCA, CPT, CIP, DAT, DAP နှင့် DDP တို့အား မည်သည့် သယ်ယူပို့ဆောင်မှု နည်းလမ်းတွင်မဆိုအသုံးပြုပြီး FAS, FOB, CFR နှင့် CIF တို့အား ပင်လယ်ရေကြောင်း သို့မဟုတ် ပြည်တွင်းရေကြောင်းဖြင့် ပို့ဆောင်ခြင်းအတွက်သာ အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

ကိုးကားချက်များ


၁။ အင်ကိုတမ်း ၂၀၁၀၊ သိန်းလွင် (ပြည်ပပို့ကုန်)
၂။ ပြည်ပပို့ကုန် သွင်းကုန်စာချုပ်များ၊ သိန်းလွင် (ပြည်ပပို့ကုန်)
၃။ Capt Rajeev Jassal (https://www.myseatime.com)
၄။ https://en.wikipedia.org/wiki/Incoterms

ပိုင်နက်ပင်လယ်၏ ဥပဒေသဘောတရား

ပိုင်နက်ပင်လယ်၏ ဥပဒေသဘောတရား

ရေမိုင်တစ်ဆယ့်နှစ်မိုင်ဆိုသော ပိုင်နက်ပင်လယ်ပြင်ပေါ်ရှိ လေထုနှင့်တကွ ရေအောက်ကြမ်းပြင်နှင့် ရေအောက်ကြမ်းပြင်အောက်ရှိ မြေထုလွှာအတွင်းသို့ပါ ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရှိပြီး ရေထု၊ မြေထုနှင့် လေထုတွင်ပါ အဆိုပါ ကမ်းရိုးတန်းနိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာ သက်ရောက်ပါသည်။

ပိုင်နက်ပင်လယ်ပြင်အတွင်း အပြစ်ကင်းစွာ ဖြတ်သန်းသွားလာခြင်း

ကုလသမဂ္ဂပင်လယ်ပြင်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ Article (17) အရ ကုန်တွင်းပိတ်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံမှဖြစ်စေ၊ ကမ်းရိုးတန်းရှိ နိုင်င်္ငတစ်နိုင်ငံမှဖြစ်စေ ပိုင်ဆိုင်သော သဘောၤများသည်  အခြားကမ်းရိုးတန်း နိုင်ငံများ၏ ပိုင်နက်ပင်လယ်များအပေါ်မှ အပြစ်ကင်းမဲ့စွာ ဖြတ်သန်းသွားလာ ခုတ်မောင်းခွင့်ရှိကြပါသည်။

ဖြတ်သန်သွားလာခွင့်ဆိုရာတွင် –
(က)     ထိုအခြားနိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေကြောင်းများနှင့် သဘောၤကုန်တင် ကုန်ချပြုလုပ်သည့့် နေရာများ၊  ပြည်တွင်းရေကြောင်းလမ်းများ၏ အပြင်ရှိ ဆိပ်ကမ်းများတွင် ဝင်ရောက် ရပ်နားခြင်း မရှိစေရပါ။
(ခ)      အခြားနိုငံ၏ ပိုင်နက်ပင်လယ်ပြင်ကို ဖြတ်သန်းရာတွင် ဆက်တိုင်နှင့်  ဆောလျင်စွာ
ဖြတ်သန်းရမည်ဖြစ်ပါသည်။

သို့ရာတွင် ဘေးဒုက္ခဆိုက်ရောက်နေသော လူ ၊ သဘောၤနှင့် လေယာဉ်ပျံများကို ကယ်ဆယ်ရန်အတွက် ခေတ္တခဏရပ်နားခြင်း၊ ကျောက်ချခြင်းများကိုမူ ယာယီပြုလုပ်ခွင့်ရှိပါသည်။ ထို့ပြင်ပင်လယ်ပြင်တွင် ကြုံတွေ့ရသော မလွှဲမရှောင်သာသည့် ဘေးအန္တရာယ်ကို ရှောင်လွှဲရန် အခြားနိုင်ငံများ၏ သဘောၤ

ဆိပ်များတွင် ခေတ္တခဏ ခွင့်ပြုချက်ရယူ၍ အန္တရာယ်မှ ခိုလှုံရပ်နားခွင့်ရှိပါသည်။

 

အပြစ်ကင်းစင်သော ဖြတ်သန်းသွားလာခြင်း၏ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်

 

အောက်ပါအပြုအမူများကို ကျူးလွန်ပါက  နိုင်ငံခြားသဘောၤတစ်စင်းက  မိမိ၏  ပိုင်နက်ပင်လယ် အတွင်းရှိ ဖြတ်သန်းခုတ်မောင်းသွားခြင်းကို အပြစ်ကင်းမဲံ့သော ဖြတ်သန်းသွားလာခြင်းဟု မမှတ်ယူနိုင်

တော့ပါ။
(က)     ကမ်းရိုးတန်းနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့်    ပိုင်နက်စိုးမိုးမှုကို လည်းကောင်း၊

 နိုင်ငံရေးလွတ်လပ်ခွင့်ကိုလည်းကောင်း ဆန့်ကျင်၍ အင်အားသုံးခြင်း၊ အင်အားသုံးမည်ဟု    ခြိမ်းခြောက်ခြင်းနှင့် ကုလသမဂ္ဂပဋိညာဉ်စာတမ်းပါ  ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် သတ်မှတ်ထားသော အချက်  အလက်တစ်ခုခုကို ဆန့်ကျင်ချိုးဖောက်ခြင်း။

(ခ)      မည်သည့်လက်နက် အမျိုးအစားတစ်ခုခုကိုမဆို ပစ်ခတ်ခြင်း၊ စမ်းသပ်ခြင်း။

(ဂ)      ကမ်းရိုးတန်းနိုင်ငံ၏ နယ်မြေလုံခြုံရေးနှင့် ပတ်သက်သော လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ပတ်သက်၍ သတင်းအချက် အလက်များကို စုဆောင်းသည့် လုပ်ရပ်တစ်ခုခုကို လုပ်ဆေင်ခြင်း။

(ဃ)     ကမ်းရိုးတန်းနိုင်ငံ၏ လုံခြုံရေးကို ထိပါးစေသော ဝါဒဖြန့်ချိရေး လုပ်ငန်းတစ်ခုခုကို လုပ်ဆောင်ခြင်း။

(င)       မိမိ၏ သဘောၤကုန်းပတ်ပေါ်မှ လေယာဉ်အဆင်းအတက်ပြုလုပ်ခြင်း။

(စ)       မိမိသဘောၤပေါ်မှ စစ်နှင့်ပတ်သက်သော ကိရိယာတန်ဆာပလာတစ်ခုခုကို အတင်အချ ပြုလုပ်ခြင်း။

(ဆ)     ကမ်းရိုးတန်းနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ အကောက်ခွန်၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် မိလ္လာစည်းကမ်းများကို ချိုးဖောက်ပြီး သဘောၤပေါ်သို့ ကုန်ပစ္စည်းများ၊ ငွေသားများ၊ ငွေစက္ကူများနှင့် လူများကို                  အတင်အချပြုလုပ်ခြင်း။
(ဇ)       ကမ်းရိုးတန်းနိုင်ငံ၏ ပိုင်နက်ပင်လယ်ပြင်ကို ညစ်ညမ်းအောင်ပြုလုပ်ခြင်း။

(ဈ)       ငါးဖမ်းခြင်း။

(ည)      ပိုင်နက်ပင်လယ်အတွင်း သုတေသနလုပ်ငန်းနှင့် စူးစမ်းတိုင်းထွာရေးလုပ်ငန်းများကို ခွင့်ပြုချက် မရရှိဘဲ လုပ်ဆောင်ခြင်း။

(ဋ)       ကမ်းရိုးတန်းးနိုင်ငံ၏ ကြိုးမဲ့ကြေးနန်းနှင့် ရေဒီယိုဆက်သွယ်ရေးနှင့် အသံလွှင့်ခြင်းလုပ်ငန်း        များကို နှောင့်ယှက်ဖျက်ဆီးခြင်း။
(ဌ)       ရိုးရိုးသားသား ဖြတ်သန်းခုတ်မောင်းခြင်းနှင့် လုံးဝစပ်ဆိုင်မှုမရှိသော လုပ်ဆောင်ချက်တစ် ခုခုကို ပြုလုပ်ခြင်း။

 

ရေငုပ်သဘောၤများနှင့် အခြားရေအောက်သွားရေယာဉ်များ လိုက်နာရန်စည်းကမ်း

 

 နိုင်ငံခြားရေငုပ်သဘောၤတစ်စင်း သို့မဟုတ် ရေအောက်တွင် လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်သော ရေယာဉ်များသည် အခြားနိုင်ငံ၏ ပိုင်နက်ပင်လယ်ပြင်ကို အပြစ်ကင်းမဲ့စွာ ဖြတ်သန်းသွားလာမည်ဆိုလျှင် ရေပြင်ပေါ်မှသာ ခုတ်မောင်းသွားလာပိုင်ခွင့်ရှိပြီး မိမိနိုငံ၏အလံတော်ကို လွှင့်ထူပြသထားရမည်ဖြစ်ပါသည်။ (Article 20)

ဦးကျော်ညွန့်
အငြိမ်းစား အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ရေကြောင်းဥပဒေ ပါမောက္ခ ဒါလီယံရေကြောင်းတက္ကသိုယ် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ
ပင်လယ်ရေကြောင်း ဥပဒေများလက်စွဲ စာအုပ် စာ ၁၀၆ မှ
ကောက်နုတ်ဖော်ပြထားပါသည်။