ဓားယူဆောင်သွားလာပါက

ဓားယူဆောင်သွားလာပါက

လူများသည် သွားလာရာတွင် လက်နက်ကိုင်ဆောင်၍ သွားလာမည်ဆိုပါက အများပြည်သူကို ထိတ်လန့်မှုဖြစ်စေကာ အန္တာရာယ်ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။ သို့သော်လည်းအချို့သွားလူသူများသည် တမင်တကာ လက်နက်ကိုင်ဆောင် သွားလာခြင်းမျိုးမဟုတ်ဘဲ အခြားကိစ္စရပ်များကြောင့် သွားလာရာတွင် ဓားပါလာခြင်းနှင့် လက်နက်များအက်ဥပဒေကို မသိနားမလည်ခြင်းတို့ကြောင့် လက်နက်ယူဆောင်သွားလာမိသော်လည်း လက်နက်များအက်ဥပဒေအရ တရားရုံးတွင် ဖြေရှင်းရမည်ဖြစ်ကာ ပြစ်မှုကျူးလွန်ကြောင်း ထင်ရှားပါက ပြစ်ဒဏ်ကျခံရမည်ဖြစ်ပါသည်။

လက်နက်များအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၉ (င) တွင်

ပုဒ်မ ၁၃ ပါ ပြဌာန်းချက်ကို ဖောက်ဖျက်၍ လက်နက်စွဲကိုင်သွားလာပါက ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်ထိဖြစ်စေ၊ ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံး ဖြစ်စေ ချမှတ်ခြင်း ခံရမည် ဖြစ်ပါသည်။


လက်နက်များအက်ဥပဒေပုဒ်မ ၁၃ တွင်
လိုင်စင်အရ ခွင့်ပြုထားသည့်နည်းလမ်းမှ တစ်ပါးမည်သူမျှ လက်နက်စွဲကိုင်၍ သွားလာခြင်း မပြုရ။
ပုဒ်မ (၁၃) ပါတားမြစ်ချက်ကိုဖောက်ဖျက်ပါက ပုဒ်မ ၁၉ (င) အရ စွဲဆိုအပြစ်ပေးခြင်း ခံရမည်။ အိမ်တွင်သုံး၊ လယ်ယာသုံး၊ စက်မှုသုံး ဖြစ်သော်လည်း လက်နက်စွဲကိုင်သွားလာလျှင် ပုဒ်မ ၁၉ (င) ကို ကျူးလွန်ရာရောက်သည်။ (တရားရုံးများ လက်စွဲအပိုဒ် ၈၁၈)


လက်နက်များအက်ဥပဒေပုဒ်မ (၄) တွင် လက်နက်ဆိုသည်မှာ
(၁) ဓားဦးချွန်၍ ဓားသွား ၃ လက်မထက် ပိုသော မောင်းချဓားများ၊
(၂) အိမ်တွင်းမှု၊ လယ်ယာ သို့မဟုတ် စက်မှုလုပ်ငန်းတွင် သုံးရန် မရည်ရွယ်သည့် လက်ကိုင်အရိုး ခိုင်မြဲစွာ တပ်ထားပြီး အရိုးအသွား ၅ လက်မထက် ပိုရှည်သော ဓားဦးချွန်များ
(၃) နိုင်ငံတော်သမ္မတက အမိန့်ကြော်ငြာစာ ထုတ်ပြန်၍ သတ်မှတ်သည့် အခြားဓား အမျိုးအစားများ၊
(၄) သေနတ်၊ လှံစွပ်၊ ဓားလွယ်၊ ဓားမြှောင်၊ လှံ ၊ လေးနှင့်မြှား၊ အမြောက်၊ လက်နက် အစိတ်အပိုင်းနှင့် လက်နက်ထုတ်လုပ်သော စက်ပစ္စည်းများ


ထို့ကြောင့် မိမိတို့သွားလာရာတွင် အရိုးအသွား ၅ လက်မထက်ပိုရှည်သော ဓားဦးချွန်များအား ယူဆောင်သွားလာမိပါက အများပြည်သူကို အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်၍ လက်နက်များအက်ဥဒေအရ တရားစွဲဆိုခြင်းခံရမည်ဖြစ်ပါသဖြင့် လက်နက်များအက်ဥပဒေကိုသတိပြုသင့်ပါသည်။

ကျမ်းကိုးစာရင်း
ဦးကျော်စိန်၊ ပြစ်မှုဆိုင်ရာ အထူးဥပဒေများ အသုံးချလက်စွဲ

စိတ်ပေါ့သွပ်သူ၏ပြုလုပ်မှု

စိတ်ပေါ့သွပ်သူ၏ပြုလုပ်မှု

ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၈၄ အရ စိတ်ပေါ့သွပ်သူ၏ ပြုလုပ်မှုသည် စိတ်ပေါ့သွပ်ခြင်းကြောင့်
ပြုစဉ်အခါက မိမိ၏ ပြုလုပ်မှုသည် မည်သို့ သဘောရှိသည်ကိုသော်၎င်း၊ မတော်မမှန်သည်ကို သော်၎င်း၊

(more…)

ခိုးရာပါပစ္စည်းကို ဝယ်ယူမိပါက

ခိုးရာပါပစ္စည်းကို ဝယ်ယူမိပါက

မိမိဝယ်ယူခဲ့သော ပစ္စည်းသည် ခိုးရာပါပစ္စည်းဖြစ်နေပါက ထိုပစ္စည်းကို မိမိဆုံးရှုံးနိုင်သည့် အပြင် ဝယ်ယူစဉ်က ခိုးရာပါပစ္စည်းဖြစ်ကြောင်း ယုံကြည်ရန် အကြောင်းရှိလျက်နှင့် ဝယ်ယူပါက ခိုးရာပါပစ္စည်းကို မရိုးမဖြောင့်သောသဘောနှင့် လက်ခံမှုဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ကြခံရမည် ဖြစ်ပါသည်။

ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၄၁၀ တွင် ခိုးရာပါပစ္စည်းကို



ခိုးယူခြင်းဖြင့်သော်၎င်း၊ ချောက်လှန့်တောင်းယူခြင်းဖြင့်သော်၎င်း၊ လုယက်ခြင်းဖြင့်သော်၎င်း၊ လက်ပြောင်းသွားသော ပစ္စည်းသည်၊ ထို့ပြင်ရာဇဝတ်မကင်းသော အလွဲသုံးစားမှုပြုခြင်းခံရသော၊ သို့တည်းမဟုတ် ရာဇဝတ်မကင်းသော ယုံကြည်အပ်နှံရေး ဖေါက်ဖျက်မှု ကျူးလွန်ခြင်းခံရသောပစ္စည်းသည်၊ ထိုသို့လက်ပြောင်းခြင်းကို၊ သို့တည်းမဟုတ် အလွဲသုံးစားပြုခြင်းကို၊ သို့တည်းမဟုတ် ယုံကြည်အပ်နှံရေးဖေါက်ဖျက်မှု ကျူးလွန်ခြင်း ကို ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌ဖြစ်စေ၊  အပ၌ဖြစ်စေ၊ ခံရသည်ဖြစ်လျှင်၊ ခိုးရာပါပစ္စည်းမည်၏။ သို့ရာတွင် ထိုပစ္စည်းသည် ဥပဒေအရလက်ရှိဖြစ်ထိုက်သူ၏ လက်သို့နောင်ပြန်လည်ရောက်ရှိသည့်အခါ၊ ခိုးရာပါ ပစ္စည်းအဖြစ်မှ ရပ်စဲ၏။


ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၄၁၁ တွင် ခိုးရာပါပစ္စည်းကို မရိုးမဖြောင့်သောသဘောနှင့် လက်ခံခြင်းကို


မည်သူမဆို၊ ခိုးရာပါပစ္စည်းဖြစ်ကြောင်း သိလျက်နှင့်၊ သို့တည်းမဟုတ် ထိုသို့ယုံကြည်ရန် အကြောင်း ရှိလျက်နှင့် ထိုပစ္စည်းကို မရိုးမဖြောင့်သော သဘောဖြင့် လက်ခံခြင်းသော်၎င်း၊ ဆက်လက်ထားရှိခြင်းသော်၎င်း ပြုလျှင်၊ သုံးနှစ်ထိထောင်ဒဏ်တမျိုးမျိုးဖြစ်စေ၊ ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည်။


ခိုးရာပါပစ္စည်းကို ရိုးသားစွာလက်ဝယ်ရရှိပြီးနောက် ခိုးရာပါပစ္စည်းဖြစ်ကြောင်းသိလျက်နှင့် ဆက်လက်ထားရှိလျှင် မရိုးမဖြောင့်သောသဘောဖြင့် ဆက်လက်ထားရှိသည့် ပြစ်မှုကျူးလွန်သည် (ဘီအယ်လ်အာရ် အတွဲ ၅၊ စာ ၁၃၄) ။ 

မိမိထံတွင် တစ်စုံတစ်ယောက်မှ ပစ္စည်းတစ်ခုခုကိုလာရောင်းပါက ပစ္စည်း၏ အနေအထား၊ ပစ္စည်း၏ဈေးနှုန်း၊ လာရောက်ရောင်းချသူ၏ အခြေအနေကို အကဲခတ်ပြီးမှ ပစ္စည်းကို ဝယ်ယူရန်လိုအပ်ပါသည်။ မိမိသည် ခိုးရာပါပစ္စည်းကို ဝယ်ယူမိပါက ထိုပစ္စည်းကို ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရမည်မဟုတ်ဘဲ မူလပိုင်ရှင်၌သာလျှင် ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရှိပါသည်။

အရွယ်မရောက်သေးသူကို အုပ်ထိန်းသူ၏ သဘောတူညီချက်မရှိဘဲ ခေါ်ဆောင်သွားပါက လူခိုးမှုမြောက်ခြင်း

အရွယ်မရောက်သေးသူကို အုပ်ထိန်းသူ၏ သဘောတူညီချက်မရှိဘဲ ခေါ်ဆောင်သွားပါက လူခိုးမှုမြောက်ခြင်း

ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၃၆၁ တွင် မည်သူမဆို၊ ဥပဒေနှင့်အညီ အုပ်ထိန်းသူ၏ထိန်းသိမ်းခြင်းမှ အသက်ဆယ့်လေးနှစ်အောက်
ယောင်္ကျားကလေးကိုဖြစ်စေ၊ အသက်တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်အောက် မိန်းကလေးကိုဖြစ်စေ၊ စိတ်ပေါ့သွပ်သူကိုဖြစ်စေ ထိုအုပ်ထိန်းသူကသဘောမတူဘဲ ဆောင်ယူလျှင်၊ သို့တည်းမဟုတ် ဖြားယောင်းခြင်းအားဖြင့် ထွက်သွားစေလျှင်၊ထိုအရွယ်မရောက်သေးသူကို၊ သို့တည်းမဟုတ် ထိုစိတ်ပေါ့သွပ်သူကို ဥပဒေနှင့်အညီ အုပ်ထိန်းသူထံမှ ခိုးယူသည်မည်၏။

ရှင်းလင်းချက်
။       ။ ဤပုဒ်မ၌ “ဥပဒေနှင့်အညီ အုပ်ထိန်းသူ”ဆိုသော စကားများတွင်ဆိုခဲ့သော အရွယ် မရောက်သေးသူကို၊ သို့တည်းမဟုတ် အခြားသူကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန်ဖြစ်စေ၊ အုပ်ထိန်းရန်ဖြစ်စေ ဥပဒေ နှင့်အညီ အပ်နှံခံရသူလည်းပါဝင်သည်။

ကင်းလွတ်ချက်
။       ။ မိမိသည် တရားမဝင်သောကလေး၏ အဘဖြစ်သည်ဟု သဘောရိုးဖြင့် ယုံကြည်သော သူ၏ ပြုလုပ်မှုသည်၊ သို့တည်းမဟုတ် ထိုကလေးကို ဥပဒေနှင့်အညီ မိမိအုပ်ထိန်းပိုင်ခွင့်ရှိသည်ဟု သဘောရိုးဖြင့် ယုံကြည်သောသူ၏ပြုလုပ်မှုသည် အကျင့်ဖောက်ပြားသောကိစ္စအလို့ငှာဖြစ်စေ၊ ဥပဒေနှင့်ဆန့်ကျင်သော ကိစ္စ အလို့ငှာဖြစ်စေပြုသော ပြုလုပ်မှုမဟုတ်လျှင်၊ ဤပုဒ်မနှင့်မသက်ဆိုင်စေရ။

ရာဇသတ်ကြီးကို
ပြင်ဆင်သည့် ဥပဒေ ( ၂၀၁၆ ခုနှစ်၊ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ဥပဒေအမှတ် ၆ ) အရ မိန်းကလေး၏ အသက်ကို အသက် ဆယ့်ခြောက်နှစ်အောက်မှ အသက်တစ်ဆယ့်ရှစ်နှစ်အောက် အဖြစ်ပြောင်းလဲ သတ်မှတ်ထားပါသည်။

ဤပုဒ်မ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အရွယ်မရောက်သေးသူနှင့် စိတ်ပေါ့သွပ်သူများအား အကာအကွယ်ပေးရန် ဖြစ်သကဲ့သို့ ဥပဒေနှင့်အညီ အုပ်ထိန်းသူ၏ အခွင့်အရေးကိုလည်း မဆုံးရှုံးစေရန်ဖြစ်ပါသည်။

ဤပုဒ်မအရ အရွယ်မရောက်သေးသူမှာ ယောင်္ကျာလေးဖြစ်က အသက် ၁၄ နှစ်အောက် ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပြီး မိန်းကလေးဖြစ်က အသက် ၁၈ နှစ် အောက် ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။

ဤပုဒ်မတွင်
သတ်မှတ်ထားသည့် အသက်အောက်သို့ ရောက်နေကြောင်း အထောက်အထားတင်ပြလာပါက အရွယ်ရောက်ပြီးဖြစ်သည်ဟု သဘောရိုးဖြင့် ယုံကြည်ကာ ခိုးယူခြင်းဖြစ်ကြောင်း တရားခံအနေဖြင့် ထုချေခြင်းမပြုနိုင်ကြောင်း
( ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံနှင့် မောင်မိုး (ခေါ်) မောင်သိန်း ၊ ၁၉၆၆ မြန်မာနိုင်ငံစီရင်ထုံး စာ – ၁၂၁၄ ) တွင် ဖော်ပြထားပါသည်။
အရွယ်မရောက်သေးသူက သဘောတူစေကာမူ အုပ်ထိန်းသူ၏ သဘောတူညီချက်မရှိလျှင် ပြစ်မှုမြောက်သည်။

လူခိုးမှုအတွက်ပြစ်ဒဏ်
ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၃၆၃ တွင်

မည်သူမဆို၊
တဦးတယောက်သောသူအား၊ ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံမှအပသို့ဖြစ်စေ၊ ဥပဒေနှင့်အညီ  အုပ်ထိန်းသူထံမှဖြစ်စေ ခိုးယူလျှင်၊ ထိုသူကို ခုနစ်နှစ်ထိ ထာင်ဒဏ်တမျိုးမျိုးချမှတ်ရမည့်ပြင် ငွေဒဏ်လည်းချမှတ်နိုင်သည်။

အရွယ်မရောက်သေးသော မိန်းကလေးသည် တရားခံအိမ်သို့သွား၍ ၎င်းကို ခိုးပြေးရန် ပြောသည် တရားခံက သဘောမတူခဲ့လျှင် ၎င်း၏ မိဘများထံမှ ထွက်သွားရန် အကြံမရှိ၍ ၎င်းသည် အုပ်ထိန်းသူ၏ အုပ်ထိန်းမှုအောက်တွင် ရှိနေသဖြင့် ၎င်းအား ခေါ်သွားသည့်အတွက် တရားခံသည် လူခိုးမှုကျူးလွန်သည်
( ၁၉၀၇-၀၉ အထက်မြန်မာ အတွဲ ၁၊ ရာဇသတ် ၂၇)။

တရားခံသည် အရွယ်မရောက်သေးသည့် မိန်းကလေးနှင့်ချိန်းတွေ့ပြီး ထွက်ပြေးကြသည်။
မိန်းကလေးသည် အုပ်ထိန်းသူထံပြန်လာရန် ရည်ရွယ်ချက်မရှိသော်လည်း အုပ်ထိန်းသူ၏ ထိန်းသိမ်းမှုအောက်မှ ဆောင်ယူရာတွင် တရားခံ၏ ပယောဂကြောင့် ထင်ရှားနေသဖြင့် ဤပုဒ်မအရ ပြစ်မှုမြောက်သည်။
[ တေလှနှင့် အစိုးရ ၁၉၀၇ – ၀၉၊ အတွဲ ၁ အထက်မြန်မာပြည်စီရင်ထုံး ၁၀ (ပြစ်မှုဆိုင်ရာ) ]

တရားခံ၏ ပယောဂကြောင့် အရွယ်မရောက်သေးသူသည် အုပ်ထိန်းသူ၏ ထိန်းသိမ်းခြင်းမှ ထွက်ခွာစေခြင်း၊ ထွက်ခွာရန် ကူညီခြင်း ဖြစ်လျှင် လူခိုးမှုမြောက်မည်ဖြစ်ပါသည်။

ကိုးကားချက်များ
၁။ ဦးသက်ဖေ၊ ပြစ်မှုဆိုင်ရာဥပဒေ၏သိကောင်းစရာများ
၂။ ဦးမြ၊ လက်တွေ့ စွယ်စုံ ဥပဒေ

ဥပဒေအရ ကာကွယ်ခုခံပိုင်ခွင့်

ဥပဒေအရ ကာကွယ်ခုခံပိုင်ခွင့်

မိမိကိုယ်အခြားသူတစ်ယောက်က
ရန်ပြုတိုက်ခိုက်လာပါက ၎င်းအချိန်တွင် မိမိဘာပြန်လုပ်မလဲ။ မိမိကို
တစ်စုံတစ်ယောက် လာကယ်တာ စောင့်မလား။ နောက်တစ်နေ့ တရားရုံးသွားပြီး
ကျူးလွန်သူကို တရားစွဲမလား။

မိမိတို့နိုင်ငံ၏ ရာဇသတ်ကြီး အရ
(more…)